Công văn 5053/VPCP-CN năm 2022 do Văn phòng Chính phủ ban hành ngày 09 tháng 08 năm 2022 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành về việc thực hiện cơ chế đặc thù về chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội và Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tháo gỡ các nút thắt về thủ tục, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và bảo đảm tiến độ triển khai các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia.

- Phạm vi áp dụng cơ chế đặc thù về chỉ định thầu

• Áp dụng đối với các gói thầu tư vấn, gói thầu phục vụ di dời hạ tầng kỹ thuật, gói thầu đền bù, giải phóng mặt bằng và tái định cư, gói thầu xây lắp thuộc Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025.
• Áp dụng đối với các gói thầu thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội theo đúng quy định tại Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội và các Nghị quyết liên quan của Chính phủ.
• Thời gian áp dụng cơ chế đặc thù này được giới hạn trong hai năm 2022 và 2023 nhằm tập trung nguồn lực tối đa cho giai đoạn phục hồi kinh tế then chốt.

- Yêu cầu nghiêm ngặt về năng lực nhà thầu và quy trình thực hiện

• Các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và Thủ tướng Chính phủ trong việc lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực hành vi, năng lực tài chính, kinh nghiệm thực tế và giải pháp kỹ thuật tối ưu.
• Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng chia nhỏ gói thầu để né tránh đấu thầu hoặc chỉ định thầu cho các nhà thầu không đủ năng lực, kinh nghiệm, làm ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và chất lượng công trình.
• Quy trình, thủ tục thực hiện chỉ định thầu phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành về đấu thầu, bảo đảm tính công khai, minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế.

- Trách nhiệm cụ thể của các Bộ, ngành và địa phương liên quan

• Bộ Giao thông vận tải: Chịu trách nhiệm chính trong việc đôn đốc, hướng dẫn các địa phương, chủ đầu tư triển khai thực hiện chỉ định thầu đối với Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông bảo đảm tiến độ yêu cầu của Chính phủ và Quốc hội.
• Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện công tác theo dõi, giám sát, kiểm tra việc thực hiện cơ chế đặc thù về chỉ định thầu; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các sai phạm phát sinh.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Thực hiện nghiêm túc vai trò cơ quan chủ quản hoặc cơ quan có thẩm quyền đối với các dự án thành phần được giao; chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ, chất lượng và tính pháp lý của việc chỉ định thầu trên địa bàn quản lý.

- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và phòng chống tham nhũng, lãng phí

• Chính phủ yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán định kỳ và đột xuất đối với quá trình thực hiện chỉ định thầu và triển khai các gói thầu.
• Kiên quyết ngăn chặn, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, tham nhũng, lợi ích nhóm, lãng phí, thất thoát vốn và tài sản nhà nước trong quá trình áp dụng cơ chế đặc thù.
• Đảm bảo chất lượng công trình phải được đặt lên hàng đầu, song song với việc bảo đảm tiến độ giải ngân và thi công theo đúng kế hoạch đề ra.