Công văn 5021/BKHĐT-KTĐN do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm làm rõ thẩm quyền phê duyệt các khoản viện trợ phi chính phủ nước ngoài (PCPNN). Văn bản này đóng vai trò cầu nối pháp lý, hướng dẫn các cơ quan chủ quản thực hiện đúng quy định trong giai đoạn chuyển tiếp và áp dụng Nghị định số 80/2020/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý và sử dụng viện trợ không hoàn lại không thuộc hỗ trợ phát triển chính thức của các cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài dành cho Việt Nam.

- Thẩm quyền phê duyệt viện trợ phi chính phủ nước ngoài

• Thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ: Thủ tướng Chính phủ thực hiện phê duyệt đối với các khoản viện trợ PCPNN có tính chất đặc thù, quy mô lớn hoặc liên quan đến các lĩnh vực nhạy cảm như an ninh, quốc phòng, tôn giáo, và các trường hợp khác được quy định cụ thể tại văn bản pháp luật hiện hành.
• Thẩm quyền của người đứng đầu cơ quan chủ quản: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, và người đứng đầu cơ quan trung ương của các tổ chức nhân dân được giao thẩm quyền phê duyệt các khoản viện trợ PCPNN không thuộc khung thẩm quyền quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

- Quy trình thẩm định và phối hợp giữa các cơ quan

• Vai trò của Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước về viện trợ PCPNN, có trách nhiệm cho ý kiến chuyên môn và phối hợp với các bộ, ngành liên quan để thẩm định các khoản viện trợ trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Sự phối hợp liên ngành: Quy trình phê duyệt đòi hỏi sự tham gia cho ý kiến chặt chẽ từ Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao, Bộ Công an và các cơ quan quản lý chuyên ngành nhằm đảm bảo nguồn viện trợ được sử dụng đúng mục đích, an toàn và hiệu quả.

- Hướng dẫn xử lý hồ sơ trong giai đoạn chuyển tiếp

• Đối với hồ sơ nộp trước ngày Nghị định 80/2020/NĐ-CP có hiệu lực: Công văn đưa ra các chỉ dẫn cụ thể về việc tiếp tục xử lý hồ sơ theo quy định cũ hoặc chuyển đổi áp dụng quy trình mới, tránh gây gián đoạn cho các chương trình, dự án viện trợ đang trong quá trình phê duyệt.
• Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Khuyến khích các cơ quan chủ quản chủ động rà soát, đẩy nhanh tiến độ thẩm định và phê duyệt theo đúng thẩm quyền được phân cấp nhằm tối ưu hóa việc tiếp nhận nguồn lực tài trợ từ nước ngoài.

- Trách nhiệm giám sát và báo cáo của cơ quan chủ quản

• Giám sát thực hiện: Các cơ quan chủ quản có trách nhiệm theo dõi sát sao quá trình tiếp nhận, giải ngân và triển khai dự án viện trợ PCPNN, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các cam kết quốc tế và quy định pháp luật Việt Nam.
• Chế độ báo cáo định kỳ: Đơn vị tiếp nhận viện trợ và cơ quan chủ quản phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các cơ quan chức năng để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định.