Giới thiệu về Công văn 5001/TCT-DNNCN năm 2023

Công văn 5001/TCT-DNNCN do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn về việc xác định căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ nhận thừa kế. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, hướng dẫn chi tiết cho người nộp thuế và cơ quan thuế các cấp áp dụng thống nhất quy định pháp luật về thuế đối với các loại tài sản thừa kế khác nhau.

Căn cứ pháp lý xác định thu nhập chịu thuế từ thừa kế

Theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân hiện hành, việc xác định thu nhập chịu thuế từ thừa kế được thực hiện dựa trên các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Thu nhập chịu thuế từ nhận thừa kế là phần giá trị tài sản thừa kế vượt trên 10 triệu đồng mỗi lần nhận của cá nhân.
• Chỉ những loại tài sản thừa kế thuộc diện phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, chứng khoán, phần vốn góp trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh mới thuộc đối tượng chịu thuế TNCN.
• Thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm cá nhân làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản thừa kế tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Phương pháp xác định giá trị tài sản thừa kế làm căn cứ tính thuế

Công văn hướng dẫn chi tiết cách thức xác định trị giá đối với từng nhóm tài sản thừa kế cụ thể như sau:

1. Đối với thừa kế là vốn góp trong các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp

• Giá trị tài sản thừa kế được xác định căn cứ vào trị giá phần vốn góp ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức kinh tế, doanh nghiệp tại thời điểm gần nhất trước thời điểm đăng ký quyền sở hữu phần vốn góp.
• Trường hợp sổ sách kế toán không phản ánh đúng giá trị thực tế hoặc không có sổ sách kế toán, cơ quan thuế có quyền ấn định giá trị phần vốn góp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

2. Đối với thừa kế là chứng khoán

• Đối với chứng khoán giao dịch trên Sở Giao dịch chứng khoán: Giá trị tài sản thừa kế được xác định là giá đóng cửa của loại chứng khoán đó tại ngày nhận thừa kế hoặc ngày gần nhất trước đó có giao dịch.
• Đối với chứng khoán không giao dịch trên Sở Giao dịch chứng khoán: Giá trị được xác định căn cứ vào giá trị sổ sách của doanh nghiệp phát hành tại thời điểm gần nhất trước ngày nhận thừa kế.

3. Đối với thừa kế là bất động sản

• Giá trị bất động sản thừa kế được xác định theo bảng giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại thời điểm nhận thừa kế đối với quyền sử dụng đất.
• Đối với nhà và công trình xây dựng trên đất, giá trị được xác định căn cứ vào quy định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về phân loại nhà, tiêu chuẩn, định mức xây dựng và giá trị còn lại của nhà, công trình tại thời điểm nhận thừa kế.

4. Đối với các tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng

• Giá trị tài sản được xác định trên cơ sở bảng giá tính lệ phí trước bạ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành tại thời điểm cá nhân làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản thừa kế.

Thuế suất và công thức tính thuế thu nhập cá nhân

Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ thừa kế được áp dụng theo biểu thuế toàn phần với mức thuế suất cố định. Cụ thể:

• Thuế suất áp dụng: 10% trên phần thu nhập tính thuế.
• Công thức tính thuế: Thuế TNCN phải nộp = (Giá trị tài sản nhận thừa kế - 10.000.000 đồng) x 10%.

Trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan thuế

Để đảm bảo việc thực thi pháp luật thuế nghiêm túc và minh bạch, Công văn nhấn mạnh trách nhiệm của các bên liên quan:

• Đối với cá nhân nhận thừa kế: Có nghĩa vụ khai thuế đầy đủ, trung thực về giá trị tài sản nhận thừa kế và nộp thuế vào ngân sách nhà nước đúng thời hạn quy định khi thực hiện thủ tục chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản.
• Đối với cơ quan thuế: Có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ người nộp thuế thực hiện đúng thủ tục khai thuế; đồng thời tiến hành thanh tra, kiểm tra và đối chiếu giá trị khai thuế với cơ sở dữ liệu quản lý thuế để tránh thất thu ngân sách nhà nước.