Công văn 4990/TCHQ-TXNK năm 2017 do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm kiến nghị các giải pháp xử lý đối với mặt hàng thép nhập khẩu, đặc biệt là tình trạng gian lận thương mại, lẩn tránh các biện pháp tự vệ thuế thông qua việc khai báo sai chủng loại và mã số HS.

- Thực trạng nhập khẩu và hành vi lẩn tránh thuế tự vệ đối với mặt hàng thép

• Ghi nhận tình trạng nhập khẩu thép cuộn, thép dây có chứa các nguyên tố hợp kim (như Boron, Chromium) gia tăng đột biến. Doanh nghiệp lợi dụng việc thêm một lượng nhỏ nguyên tố hợp kim để khai báo sang mã HS của thép hợp kim nhằm hưởng thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi 0% và lẩn tránh các biện pháp tự vệ thương mại đang áp dụng đối với thép không hợp kim.
• Sự khác biệt trong quy chuẩn kỹ thuật và việc phân loại mã HS giữa thép hợp kim và thép không hợp kim tạo ra kẽ hở lớn, gây thất thu ngân sách nhà nước và ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành sản xuất thép nội địa.

- Kiến nghị các biện pháp xử lý và kiểm soát của Tổng cục Hải quan

• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hải quan: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan địa phương thắt chặt quy trình kiểm tra thực tế hàng hóa, thực hiện lấy mẫu phân tích, giám định đối với các lô hàng thép nhập khẩu có dấu hiệu nghi ngờ gian lận mã số HS.
• Phối hợp liên ngành để hoàn thiện chính sách: Kiến nghị Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, sửa đổi các tiêu chuẩn quốc gia về thép. Đồng thời, đề xuất bổ sung các mặt hàng thép hợp kim có chứa Boron, Chromium vào danh mục đối tượng áp dụng thuế tự vệ hoặc thuế chống bán phá giá tương ứng.
• Điều chỉnh biểu thuế xuất nhập khẩu: Đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét điều chỉnh mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng thép hợp kim lên mức tương đương với thép không hợp kim nhằm triệt tiêu động cơ gian lận, lẩn tránh thuế của doanh nghiệp.

- Hướng dẫn nghiệp vụ kiểm tra và phân loại đối với Hải quan địa phương

• Yêu cầu thực hiện thống nhất việc phân loại mặt hàng thép theo đúng quy định tại Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam và các quy tắc giải thích phân loại của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO).
• Trường hợp kết quả phân tích, giám định xác định mặt hàng nhập khẩu thực tế không đủ điều kiện để coi là thép hợp kim theo tiêu chuẩn quy định, cơ quan hải quan thực hiện bác bỏ khai báo của doanh nghiệp, áp dụng đúng mã HS của thép không hợp kim, tiến hành truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.