Tóm tắt Công văn 4905/TCT-CS năm 2015 về chính sách khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào

Công văn 4905/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp liên quan đến điều kiện khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào, đặc biệt là quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch có giá trị lớn.

Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên

Theo quy định của pháp luật thuế GTGT hiện hành, để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp bắt buộc phải đáp ứng các điều kiện chặt chẽ sau:

• Có hóa đơn giá trị gia tăng hợp pháp của hàng hóa, dịch vụ mua vào hoặc chứng từ nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu.
• Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp), trừ các trường hợp hầu như không thể thanh toán qua ngân hàng theo quy định của Chính phủ.
• Chứng từ thanh toán qua ngân hàng được hiểu là có chứng từ chứng minh việc chuyển tiền từ tài khoản của bên mua sang tài khoản của bên bán mở tại các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán theo các hình thức thanh toán phù hợp với quy định pháp luật.

Chính sách khấu trừ thuế khi tài khoản ngân hàng của bên bán chưa đăng ký với cơ quan thuế

Điểm mấu chốt và mang tính tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp tại Công văn 4905/TCT-CS là việc xử lý quyền lợi khấu trừ thuế của bên mua trong trường hợp bên bán chưa thực hiện đầy đủ thủ tục hành chính về thuế đối với tài khoản ngân hàng:

• Quyền lợi của bên mua: Trường hợp bên mua thực hiện thanh toán tiền mua hàng hóa, dịch vụ bằng hình thức chuyển khoản từ tài khoản của bên mua sang tài khoản của bên bán. Nếu tài khoản của bên bán chưa được đăng ký hoặc chưa thông báo với cơ quan thuế theo quy định, nhưng bên mua có đầy đủ hóa đơn GTGT hợp pháp và chứng từ thanh toán qua ngân hàng hợp lệ, thì bên mua vẫn được xem xét, giải quyết khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với các hóa đơn này (nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện khấu trừ khác).
• Trách nhiệm và xử lý đối với bên bán: Việc bên bán không đăng ký hoặc không thông báo tài khoản ngân hàng sử dụng cho hoạt động kinh doanh với cơ quan thuế là hành vi vi phạm quy định về thủ tục đăng ký thuế. Cơ quan thuế quản lý trực tiếp bên bán sẽ có trách nhiệm kiểm tra, phát hiện và tiến hành xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với hành vi này của bên bán theo đúng quy định của pháp luật.

Ý nghĩa thực tiễn và lưu ý áp dụng đối với doanh nghiệp

Hướng dẫn tại Công văn 4905/TCT-CS giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp mua hàng (bên mua) trước những sai sót hoặc vi phạm hành chính mang tính chủ quan từ phía đối tác (bên bán). Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn pháp lý tối đa và tránh các tranh chấp phát sinh khi thanh tra thuế, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Trước khi thực hiện giao dịch lớn, bên mua nên chủ động yêu cầu bên bán cung cấp thông tin xác nhận tài khoản ngân hàng đã được đăng ký với cơ quan thuế (thông qua Mẫu 08-MST hoặc các biểu mẫu cập nhật thông tin đăng ký doanh nghiệp).
• Hồ sơ thanh toán phải đảm bảo tính nhất quán: Tên chủ tài khoản chuyển tiền phải trùng khớp với thông tin người mua trên hóa đơn, và tên chủ tài khoản nhận tiền phải trùng khớp với thông tin người bán trên hóa đơn.
• Các trường hợp thanh toán bù trừ công nợ, thanh toán ủy quyền cho bên thứ ba phải được quy định rõ ràng bằng văn bản trong hợp đồng mua bán hoặc phụ lục hợp đồng kèm theo để làm cơ sở giải trình khi cơ quan thuế yêu cầu.