Giới thiệu về Công văn 4654/TCHQ-TXNK

Công văn 4654/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện việc kiểm tra, xác định tính hợp lệ của chứng từ thanh toán khi giải quyết các thủ tục miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế hoặc không thu thuế xuất nhập khẩu.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 4654/TCHQ-TXNK

- Nguyên tắc xác định chứng từ thanh toán qua ngân hàng hợp lệ

• Chứng từ thanh toán qua ngân hàng phải thể hiện rõ việc chuyển tiền từ tài khoản của người nhập khẩu (hoặc tổ chức, cá nhân được ủy quyền) sang tài khoản của người xuất khẩu (hoặc tổ chức, cá nhân được ủy quyền) theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng mua bán hàng hóa.
• Các thông tin trên chứng từ thanh toán bao gồm tên người trả tiền, người thụ hưởng, số tài khoản, tên ngân hàng, số tiền thanh toán, và nội dung thanh toán phải phù hợp với các thông tin ghi trên hợp đồng thương mại, hóa đơn thương mại và tờ khai hải quan.
• Trường hợp thanh toán bằng hình thức bù trừ công nợ hoặc thanh toán ủy quyền, các bên phải có văn bản thỏa thuận rõ ràng và xuất trình đầy đủ các chứng từ chứng minh dòng tiền hợp pháp theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối.

- Hướng dẫn xử lý vướng mắc đối với trường hợp thanh toán qua bên thứ ba

• Đối với trường hợp người thanh toán hoặc người thụ hưởng là bên thứ ba (không phải là người mua hoặc người bán trực tiếp trên hợp đồng), cơ quan hải quan yêu cầu phải có điều khoản quy định rõ ràng về việc thanh toán qua bên thứ ba trong hợp đồng mua bán hoặc phụ lục hợp đồng đính kèm.
• Bên thứ ba thực hiện thanh toán hoặc nhận thanh toán phải được định danh cụ thể bằng tên, địa chỉ, và số tài khoản ngân hàng trong các văn bản thỏa thuận thương mại.
• Chứng từ thanh toán của bên thứ ba phải thể hiện đúng số tiền và nội dung thanh toán cho lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu đang được làm thủ tục hải quan hoặc xử lý thuế.

- Quy trình kiểm tra và đối chiếu chứng từ của cơ quan Hải quan

• Công chức hải quan có trách nhiệm kiểm tra tính đồng bộ, thống nhất giữa chứng từ thanh toán qua ngân hàng với hồ sơ hải quan, đặc biệt là tờ khai hải quan, hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại và chứng từ vận chuyển.
• Trong trường hợp phát hiện có sự sai lệch về số tiền thanh toán (như thanh toán thiếu, thanh toán thừa, hoặc thanh toán nhiều lần cho một lô hàng), cơ quan hải quan yêu cầu doanh nghiệp phải xuất trình văn bản giải trình hợp lý kèm theo các tài liệu chứng minh liên quan (như thỏa thuận giảm giá, phạt vi phạm hợp đồng, hoặc bù trừ công nợ).
• Nếu doanh nghiệp không xuất trình được chứng từ thanh toán hợp lệ hoặc thông tin trên chứng từ không khớp với hồ sơ thực tế mà không có lý do chính đáng, cơ quan hải quan có quyền từ chối áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, hoàn thuế hoặc không thu thuế đối với lô hàng đó.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp xuất nhập khẩu

• Doanh nghiệp có nghĩa vụ lưu trữ đầy đủ, hệ thống các chứng từ thanh toán qua ngân hàng, chứng từ kế toán và các hồ sơ liên quan đến lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan khi có yêu cầu.
• Doanh nghiệp phải chủ động giải trình và cung cấp thông tin trung thực, chính xác cho cơ quan hải quan khi phát sinh các vướng mắc về dòng tiền thanh toán hoặc khi có sự thay đổi về phương thức thanh toán so với khai báo ban đầu.