Công văn 4619/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu (SXXK) nhưng được giao cho doanh nghiệp khác gia công lại một phần hoặc toàn bộ. Văn bản này làm rõ các điều kiện miễn thuế và quy trình quản lý hải quan đối với loại hình này.

- Điều kiện miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về các điều kiện để doanh nghiệp được hưởng ưu đãi miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu phục vụ SXXK theo quy định của pháp luật:

• Người nộp thuế phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với cơ sở sản xuất, máy móc, thiết bị tại cơ sở sản xuất trên lãnh thổ Việt Nam. Các trang thiết bị này phải phù hợp với nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu.
• Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thông báo cơ sở sản xuất, cơ sở gia công lại và hợp đồng gia công lại cho cơ quan hải quan theo đúng quy định của pháp luật hải quan trước khi đưa nguyên liệu đi gia công.
• Hàng hóa nhập khẩu được miễn thuế phải được sử dụng trực tiếp vào quá trình sản xuất sản phẩm xuất khẩu và sản phẩm đó phải được thực tế xuất khẩu ra nước ngoài hoặc xuất khẩu vào khu phi thuế quan.

- Quy định về việc giao hàng hóa cho doanh nghiệp khác gia công lại

Công văn 4619/TCHQ-TXNK phân loại rõ ràng hai trường hợp giao gia công lại để áp dụng chính sách thuế tương ứng:

• Trường hợp giao gia công lại một phần: Nếu tổ chức, cá nhân nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để SXXK nhưng không tự thực hiện toàn bộ các công đoạn mà giao một phần công đoạn cho tổ chức, cá nhân khác gia công lại, thì phần nguyên liệu, vật tư đưa đi gia công lại vẫn được miễn thuế nhập khẩu. Điều kiện đi kèm là doanh nghiệp nhập khẩu phải có cơ sở sản xuất, máy móc thiết bị đáp ứng điều kiện tự sản xuất một phần và phải thông báo cơ sở gia công lại, hợp đồng gia công lại cho cơ quan hải quan.
• Trường hợp giao gia công lại toàn bộ: Nếu doanh nghiệp nhập khẩu không tự thực hiện bất kỳ công đoạn sản xuất nào mà giao toàn bộ nguyên liệu, vật tư cho đơn vị khác gia công (thuê gia công lại 100%), doanh nghiệp sẽ không đáp ứng điều kiện tự sản xuất theo quy định tại Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Do đó, trường hợp này không được áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với số nguyên liệu, vật tư đó.

- Trách nhiệm thông báo và thủ tục đối với doanh nghiệp

Để đảm bảo tính hợp pháp và quyền lợi về thuế, doanh nghiệp thực hiện hoạt động SXXK có liên quan đến gia công lại phải tuân thủ nghiêm ngặt các thủ tục sau:

• Thực hiện thông báo cơ sở sản xuất, cơ sở gia công lại, hợp đồng gia công lại và các phụ lục hợp đồng phát sinh cho Chi cục Hải quan nơi quản lý trước khi giao nguyên liệu, vật tư đi gia công.
• Lập và nộp báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, sản phẩm xuất khẩu chính xác, đúng thời hạn quy định cho cơ quan hải quan để thực hiện công tác hậu kiểm.

- Công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan

Tổng cục Hải quan chỉ đạo các Cục Hải quan tỉnh, thành phố tăng cường công tác quản lý rủi ro và kiểm tra sau thông quan đối với loại hình SXXK:

• Tổ chức kiểm tra thực tế cơ sở sản xuất, năng lực sản xuất của doanh nghiệp nhập khẩu và các cơ sở nhận gia công lại nhằm xác định tính chính xác của thông tin đã thông báo.
• Kiểm tra việc lưu giữ, sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu tại cơ sở sản xuất và cơ sở gia công lại để ngăn chặn tình trạng tự ý tẩu tán, tiêu thụ nội địa nguyên liệu miễn thuế mà không khai báo hải quan.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm hành chính về hải quan, truy thu thuế đối với các trường hợp không đáp ứng đủ điều kiện miễn thuế theo quy định của pháp luật.