Tóm tắt Công văn 461/XNK-THCS năm 2024 về xác định hoạt động gia công xuất khẩu

Công văn 461/XNK-THCS do Cục Xuất nhập khẩu ban hành năm 2024 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm làm rõ các tiêu chí, điều kiện pháp lý để xác định một hoạt động sản xuất, thương mại có được coi là hoạt động gia công xuất khẩu hay không. Việc xác định chính xác này là cơ sở để áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, thủ tục hải quan và quản lý hoạt động ngoại thương đối với doanh nghiệp.

- Cơ sở pháp lý xác định hoạt động gia công xuất khẩu

Để xác định hoạt động gia công xuất khẩu, Cục Xuất nhập khẩu căn cứ vào hệ thống quy định pháp luật hiện hành về thương mại và quản lý ngoại thương, bao gồm:

• Luật Thương mại năm 2005: Quy định các điều khoản nền tảng về hợp đồng gia công trong thương mại, quyền và nghĩa vụ của bên đặt gia công và bên nhận gia công.
• Nghị định số 69/2018/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý ngoại thương, trong đó hướng dẫn cụ thể về hoạt động nhận gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài và đặt gia công hàng hóa ở nước ngoài.
• Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu: Các quy định về điều kiện miễn thuế, hoàn thuế đối với nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu và hàng hóa gia công.

- Các tiêu chí cốt lõi để xác định hoạt động gia công xuất khẩu

Theo hướng dẫn, một hoạt động sản xuất chỉ được thừa nhận là gia công xuất khẩu khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí kỹ thuật và pháp lý sau:

• Sự tồn tại của Hợp đồng gia công: Phải có hợp đồng gia công bằng văn bản hoặc các hình thức có giá trị pháp lý tương đương ký kết với thương nhân nước ngoài. Hợp đồng phải thể hiện rõ các nội dung về tên hàng, số lượng, định mức tiêu hao nguyên liệu, đơn giá gia công, phương thức thanh toán và thủ tục xuất trả sản phẩm.
• Quyền sở hữu nguyên liệu, vật tư: Toàn bộ hoặc phần lớn nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị phục vụ quá trình gia công phải do bên đặt gia công nước ngoài cung cấp hoặc chỉ định mua, định đoạt theo thỏa thuận trong hợp đồng.
• Quá trình sản xuất thực tế: Bên nhận gia công phải trực tiếp thực hiện quá trình sản xuất, chế biến, gia công tại cơ sở sản xuất của mình (hoặc cơ sở thuê hợp pháp) để biến đổi nguyên liệu thành sản phẩm hoàn chỉnh theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật của bên đặt gia công.
• Thực tế xuất khẩu sản phẩm: Sản phẩm sau khi hoàn thành phải được xuất trả cho bên đặt gia công ở nước ngoài, hoặc xuất khẩu sang nước thứ ba, hoặc thực hiện thủ tục xuất khẩu tại chỗ theo đúng chỉ định của bên đặt gia công và quy định của pháp luật hải quan.

- Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp nhận gia công xuất khẩu

Doanh nghiệp thực hiện hoạt động gia công xuất khẩu được hưởng các quyền lợi ưu đãi đồng thời phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ quản lý:

• Ưu đãi về thuế: Được áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư tạm nhập để phục vụ gia công và miễn thuế xuất khẩu đối với sản phẩm gia công xuất trả ra nước ngoài.
• Nghĩa vụ báo cáo quyết toán: Doanh nghiệp có trách nhiệm thông báo cơ sở sản xuất, năng lực sản xuất và thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu với cơ quan hải quan theo định kỳ quy định.
• Trách nhiệm về định mức: Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của định mức kỹ thuật, định mức thực tế sử dụng và việc sử dụng nguyên liệu đúng mục đích gia công, không được tự ý tiêu thụ nội địa khi chưa làm thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 461/XNK-THCS giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong việc phân loại, áp mã và xác định bản chất giao dịch. Hướng dẫn này góp phần ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại, lợi dụng chính sách ưu đãi thuế đối với loại hình gia công để tiêu thụ nội địa trái phép, đồng thời tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.