Tổng quan về Công văn 4561/TCT-KK năm 2017

Công văn 4561/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành ngày 05/10/2017 nhằm hướng dẫn chi tiết về công tác quản lý khai thuế đối với doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Văn bản này tập trung làm rõ nghĩa vụ kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) của doanh nghiệp chế xuất khi phát sinh các hoạt động sản xuất, kinh doanh, thanh lý tài sản hoặc thực hiện quyền xuất nhập khẩu ngoài hoạt động chế xuất thông thường.

1. Nguyên tắc chung về nghĩa vụ thuế GTGT của Doanh nghiệp chế xuất

Theo quy định pháp luật hiện hành về thuế và hải quan, doanh nghiệp chế xuất được áp dụng quy chế đối với khu phi thuế quan. Do đó, các quan hệ mua bán hàng hóa của doanh nghiệp chế xuất được điều chỉnh như sau:

• Hàng hóa, dịch vụ mua bán giữa các doanh nghiệp chế xuất với nhau hoặc giữa doanh nghiệp chế xuất với nước ngoài thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
• Nếu doanh nghiệp chế xuất chỉ thực hiện hoạt động chế xuất duy nhất (không phát sinh hoạt động kinh doanh nào khác) thì không phải lập và nộp tờ khai thuế GTGT tháng hoặc quý cho cơ quan thuế.

2. Các trường hợp Doanh nghiệp chế xuất phải thực hiện khai thuế GTGT

Công văn 4561/TCT-KK hướng dẫn cụ thể các trường hợp doanh nghiệp chế xuất bắt buộc phải thực hiện đăng ký thuế, kê khai và nộp thuế GTGT đối với các hoạt động phát sinh ngoài mục tiêu chế xuất:

• Hoạt động thanh lý tài sản cố định: Khi doanh nghiệp chế xuất thực hiện thanh lý tài sản cố định vào thị trường nội địa Việt Nam, hoạt động này thuộc đối tượng chịu thuế GTGT. Doanh nghiệp phải thực hiện kê khai, nộp thuế theo quy định đối với phần tài sản thanh lý này.
• Hoạt động cho thuê tài sản: Trường hợp doanh nghiệp chế xuất phát sinh hoạt động cho thuê nhà xưởng, máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải hoặc các tài sản khác cho các tổ chức, cá nhân trong nội địa hoặc các doanh nghiệp khác.
• Hoạt động thực hiện quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu: Khi doanh nghiệp chế xuất được cấp phép thực hiện quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu, quyền phân phối hàng hóa tại Việt Nam (hoạt động thương mại), doanh nghiệp phải hạch toán riêng biệt và thực hiện kê khai thuế GTGT riêng cho hoạt động này.
• Các hoạt động tiêu dùng nội bộ và trao đổi khác: Các giao dịch mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ không phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất xuất khẩu của doanh nghiệp chế xuất mà tiêu dùng trong nội địa.

3. Phương pháp hạch toán và thủ tục kê khai thuế GTGT

Để đảm bảo quản lý thuế chặt chẽ và tránh thất thu ngân sách, Tổng cục Thuế hướng dẫn phương pháp kê khai và hạch toán đối với doanh nghiệp chế xuất như sau:

• Nguyên tắc hạch toán riêng: Doanh nghiệp chế xuất phải mở sổ sách kế toán riêng, hạch toán độc lập doanh thu, chi phí, thuế GTGT đầu vào và thuế GTGT đầu ra của các hoạt động kinh doanh thương mại, thanh lý tài sản, cho thuê tài sản, tách biệt hoàn toàn với hoạt động chế xuất.
• Sử dụng hóa đơn: Khi thực hiện các hoạt động kinh doanh nội địa hoặc thanh lý tài sản, doanh nghiệp chế xuất phải sử dụng hóa đơn theo đúng quy định (hóa đơn bán hàng hoặc hóa đơn GTGT tùy thuộc vào phương pháp tính thuế mà doanh nghiệp đăng ký áp dụng cho hoạt động kinh doanh này).
• Lựa chọn phương pháp tính thuế: Đối với các hoạt động kinh doanh ngoài chế xuất, doanh nghiệp chế xuất được lựa chọn áp dụng phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng theo quy định của Luật Thuế GTGT.
• Nộp tờ khai thuế: Doanh nghiệp thực hiện nộp tờ khai thuế GTGT (Mẫu số 01/GTGT đối với phương pháp khấu trừ hoặc Mẫu số 04/GTGT đối với phương pháp trực tiếp) cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp theo kỳ tính thuế (tháng hoặc quý) phát sinh hoạt động kinh doanh đó.

4. Trách nhiệm của Cơ quan thuế quản lý trực tiếp

Công văn cũng quy định rõ trách nhiệm của các Cục Thuế và Chi cục Thuế trong việc giám sát hoạt động của doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn:

• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp chế xuất, đặc biệt tập trung vào việc phân bổ thuế GTGT đầu vào dùng chung cho cả hoạt động chế xuất và hoạt động kinh doanh thương mại.
• Hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp chế xuất thực hiện đúng các thủ tục đăng ký thuế, thay đổi thông tin đăng ký thuế khi phát sinh các hoạt động kinh doanh mới ngoài mục tiêu chế xuất ban đầu.
• Xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi thuế đối với khu phi thuế quan để thực hiện các hành vi gian lận, trốn thuế GTGT khi đưa hàng hóa vào tiêu thụ trong thị trường nội địa.