Tổng quan về Công văn 4107/TCT-KK năm 2017

Công văn 4107/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành năm 2017 hướng dẫn chi tiết về công tác quản lý khai thuế đối với các doanh nghiệp chế xuất (DNCX) có thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa tại Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp làm rõ nghĩa vụ thuế, phương pháp kê khai và hạch toán kế toán riêng biệt đối với mảng hoạt động thương mại của doanh nghiệp chế xuất.

1. Nguyên tắc hạch toán kế toán và đăng ký thuế đối với doanh nghiệp chế xuất

Theo hướng dẫn, các doanh nghiệp chế xuất khi được phép thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa tại Việt Nam phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Hạch toán kế toán riêng biệt: Doanh nghiệp chế xuất phải mở sổ kế toán riêng để theo dõi, hạch toán doanh thu, chi phí liên quan đến hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa tại Việt Nam. Không được hạch toán chung các khoản này với hoạt động sản xuất tiêu dùng nội bộ hoặc hoạt động chế xuất thông thường.
• Đăng ký mã số thuế phụ: Doanh nghiệp chế xuất phải thực hiện đăng ký thuế với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được cấp mã số thuế phục vụ riêng cho việc kê khai, nộp thuế đối với hoạt động quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu và phân phối hàng hóa.

2. Quy định về kê khai và nộp Thuế Giá trị gia tăng (GTGT)

Công văn hướng dẫn cụ thể về phương pháp và thủ tục kê khai thuế GTGT đối với mảng hoạt động thương mại của doanh nghiệp chế xuất:

• Phương pháp tính thuế: Doanh nghiệp chế xuất thực hiện kê khai, nộp thuế GTGT đối với hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp theo phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng, tùy thuộc vào việc đáp ứng các điều kiện về sổ sách kế toán, hóa đơn chứng từ theo quy định của pháp luật về thuế GTGT.
• Sử dụng hóa đơn: Khi thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa tại Việt Nam, doanh nghiệp chế xuất phải sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng (đối với phương pháp khấu trừ) hoặc hóa đơn bán hàng (đối với phương pháp trực tiếp). Hóa đơn này phải được đăng ký, thông báo phát hành và sử dụng riêng biệt với hóa đơn dùng cho hoạt động chế xuất.
• Kê khai thuế GTGT đầu vào: Thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp tại Việt Nam được kê khai, khấu trừ riêng theo quy định. Trường hợp không hạch toán riêng được thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, doanh nghiệp phải phân bổ theo tỷ lệ doanh thu theo quy định của pháp luật thuế GTGT hiện hành.

3. Quy định về kê khai và nộp Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Nghĩa vụ thuế TNDN đối với hoạt động thương mại của doanh nghiệp chế xuất được xác định như sau:

• Xác định thu nhập chịu thuế: Doanh nghiệp chế xuất có trách nhiệm xác định riêng thu nhập chịu thuế TNDN từ hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp tại Việt Nam. Thu nhập này không được áp dụng các chính sách ưu đãi thuế TNDN dành riêng cho hoạt động chế xuất.
• Kê khai và quyết toán thuế: Doanh nghiệp thực hiện kê khai thuế TNDN tạm tính quý và quyết toán thuế TNDN năm đối với phần thu nhập từ hoạt động thương mại này theo đúng quy định hiện hành về thuế TNDN.

4. Trách nhiệm của Cơ quan thuế quản lý trực tiếp

Công văn cũng nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của cơ quan thuế địa phương trong việc giám sát hoạt động của doanh nghiệp chế xuất:

• Hướng dẫn và đôn đốc: Cơ quan thuế quản lý trực tiếp có trách nhiệm hướng dẫn doanh nghiệp chế xuất thực hiện đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế và quyết toán thuế đúng quy định đối với hoạt động mua bán hàng hóa.
• Thanh tra, kiểm tra giám sát: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc hạch toán kế toán, sử dụng hóa đơn chứng từ và kê khai thuế của doanh nghiệp chế xuất nhằm ngăn ngừa hiện tượng chuyển giá, trốn thuế hoặc lạm dụng các chính sách ưu đãi dành cho khu phi thuế quan để trục lợi thuế trong hoạt động thương mại nội địa.