Giới thiệu về Công văn 4514/VPCP-KTTH năm 2017

Công văn 4514/VPCP-KTTH được Văn phòng Chính phủ ban hành năm 2017 nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc xử lý các vướng mắc liên quan đến thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) của Tổng công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) và Tổng công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (Habeco). Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm giải quyết dứt điểm các tranh chấp kéo dài về nghĩa vụ thuế của hai doanh nghiệp bia lớn nhất Việt Nam tại thời điểm đó.

Các nội dung chỉ đạo cốt lõi của văn bản

• Chỉ đạo xử lý dứt điểm vướng mắc về thuế: Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, xử lý dứt điểm các kiến nghị của Sabeco và Habeco về việc truy thu thuế tiêu thụ đặc biệt, bảo đảm thực hiện nghiêm túc theo đúng quy định của pháp luật.
• Bảo đảm lợi ích quốc gia và tính công bằng: Quá trình xử lý phải bảo đảm không làm thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước hoạt động trong ngành sản xuất, kinh doanh bia.
• Xem xét thực tế hoạt động của doanh nghiệp: Cơ quan chức năng cần xem xét kỹ lưỡng các yếu tố lịch sử, mô hình tổ chức hoạt động (mẹ - con, công ty liên kết) và các kiến nghị thực tế của doanh nghiệp để đưa ra phương án xử lý thấu đáo, đúng pháp luật và phù hợp với thực tiễn sản xuất kinh doanh.

Bối cảnh và nguyên nhân phát sinh vụ việc

Vấn đề truy thu thuế tiêu thụ đặc biệt tại Sabeco và Habeco phát sinh từ sự khác biệt trong cách xác định giá tính thuế TTĐB giữa cơ quan kiểm toán, cơ quan thuế và doanh nghiệp. Cụ thể:

• Kiểm toán Nhà nước và cơ quan thuế yêu cầu tính thuế TTĐB dựa trên giá bán ra của các công ty thương mại khu vực (công ty con hoặc công ty liên kết) thay vì giá bán của nhà máy sản xuất cho các công ty thương mại này.
• Sự thay đổi trong quy định pháp luật về thuế TTĐB qua các thời kỳ đã tạo ra những khoảng trống pháp lý, dẫn đến việc tranh chấp số tiền thuế truy thu lên đến hàng nghìn tỷ đồng đối với cả hai tổng công ty.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với chính sách thuế

• Tháo gỡ nút thắt cho doanh nghiệp: Sự can thiệp và chỉ đạo kịp thời của Thủ tướng Chính phủ đã giúp tháo gỡ khó khăn tài chính, tạo điều kiện cho Sabeco và Habeco ổn định sản xuất kinh doanh và thực hiện lộ trình thoái vốn nhà nước theo kế hoạch.
• Hoàn thiện thể chế pháp luật: Vụ việc là cơ sở thực tiễn quan trọng để Bộ Tài chính và các cơ quan lập pháp nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung các quy định về giá tính thuế TTĐB trong Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và các văn bản hướng dẫn thi hành, đặc biệt là quy định rõ ràng về giá tính thuế đối với mô hình liên kết mẹ - con để tránh thất thu thuế trong tương lai.