Công văn 4457/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành năm 2014 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các mặt hàng thủy sản, hải sản. Văn bản này giúp làm rõ việc áp dụng thuế suất và nghĩa vụ kê khai thuế ở từng khâu từ nuôi trồng, đánh bắt đến lưu thông thương mại và chế biến.

- Quy định đối với sản phẩm thủy, hải sản ở khâu tự nuôi trồng, đánh bắt bán ra

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, sản phẩm thủy sản, hải sản do các tổ chức, cá nhân tự nuôi trồng, đánh bắt trực tiếp bán ra thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Quy định này áp dụng cụ thể như sau:

• Áp dụng đối với sản phẩm tươi sống chưa qua chế biến hoặc mới chỉ qua các bước sơ chế thông thường.
• Các hình thức sơ chế thông thường bao gồm: làm sạch, phơi khô, sấy khô, bóc vỏ, cắt khúc, đông lạnh, ướp muối, bảo quản bằng hóa chất hoặc các hình thức bảo quản thông thường khác mà không làm thay đổi tính chất cơ bản của sản phẩm.
• Người trực tiếp sản xuất, đánh bắt khi bán sản phẩm do mình làm ra không phải kê khai, tính và nộp thuế GTGT.

- Quy định đối với khâu kinh doanh thương mại giữa các doanh nghiệp, hợp tác xã

Công văn hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng thuế GTGT đối với sản phẩm thủy, hải sản chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường ở khâu kinh doanh thương mại giữa các tổ chức kinh tế:

• Doanh nghiệp, hợp tác xã nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ khi bán các sản phẩm này cho doanh nghiệp, hợp tác xã khác ở khâu kinh doanh thương mại thì không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT.
• Trên hóa đơn GTGT, dòng thuế suất và tiền thuế GTGT không ghi và phải gạch chéo.
• Quy định này giúp giảm bớt thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông hàng hóa giữa các đơn vị kinh doanh có tư cách pháp nhân và thúc đẩy chuỗi cung ứng thủy, hải sản.
• Thuế GTGT đầu vào của các chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh này (như vận chuyển, bao bì, dịch vụ mua ngoài) vẫn được kê khai, khấu trừ toàn bộ nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

- Quy định đối với khâu bán lẻ và bán cho các đối tượng không phải doanh nghiệp, hợp tác xã

Trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bán sản phẩm thủy, hải sản chưa chế biến hoặc mới qua sơ chế thông thường cho các đối tượng không phải là doanh nghiệp, hợp tác xã:

• Khi bán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cá nhân tiêu dùng hoặc các tổ chức khác không phải là doanh nghiệp, hợp tác xã thì phải kê khai, tính nộp thuế GTGT theo mức thuế suất là 5%.
• Đối với hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp khi bán sản phẩm thủy, hải sản ở khâu kinh doanh thương mại thì thực hiện kê khai, tính thuế GTGT theo tỷ lệ 1% trên doanh thu bán ra.

- Quy định đối với sản phẩm thủy, hải sản đã qua chế biến

Đối với các sản phẩm thủy, hải sản đã qua chế biến thành các sản phẩm khác (như đóng hộp, tẩm ướp gia vị chín, sấy khô ăn liền, hoặc các hình thức chế biến sâu khác làm thay đổi tính chất của sản phẩm):

• Không áp dụng quy định miễn thuế hoặc quy định không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nêu trên.
• Tất cả các khâu từ sản xuất, gia công, kinh doanh thương mại đến bán lẻ đối với sản phẩm đã qua chế biến đều phải kê khai, tính nộp thuế GTGT theo mức thuế suất phổ thông là 10%.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 4457/TCT-CS đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất cách hiểu và áp dụng luật thuế GTGT đối với ngành thủy, hải sản tại Việt Nam. Văn bản giúp tháo gỡ các vướng mắc về hóa đơn, chứng từ cho doanh nghiệp, đồng thời ngăn chặn việc áp dụng sai thuế suất gây thất thu ngân sách nhà nước hoặc gây khó khăn cho người nộp thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.