Công văn 4229/TCHQ-KTSTQ do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm chỉ đạo và hướng dẫn nghiệp vụ cho các đơn vị hải quan địa phương về việc rà soát, kiểm tra và thực hiện truy thu thuế đối với các mặt hàng nhập khẩu đã được xây dựng giá tính thuế nhưng có dấu hiệu khai báo gian lận hoặc áp sai trị giá hải quan.

Phạm vi áp dụng của văn bản bao gồm hoạt động kiểm tra sau thông quan tại các Cục Hải quan tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, hướng tới đối tượng là các doanh nghiệp nhập khẩu các mặt hàng nằm trong danh mục quản lý rủi ro về giá hoặc các mặt hàng đã được cơ quan hải quan xây dựng cơ sở dữ liệu giá tính thuế.

Nguyên tắc rà soát và xác định đối tượng truy thu thuế

• Cơ quan hải quan tiến hành đối chiếu, kiểm tra kỹ lưỡng giữa mức giá khai báo của doanh nghiệp với cơ sở dữ liệu giá tính thuế đã được Tổng cục Hải quan xây dựng và ban hành cho từng thời kỳ.
• Tập trung kiểm tra các lô hàng có mức giá khai báo thấp hơn rõ rệt so với mức giá xây dựng hoặc giá của các mặt hàng giống hệt, tương tự đang lưu thông trên thị trường mà không có lý do thương mại hợp lý.
• Xác định rõ các trường hợp doanh nghiệp lợi dụng việc thông quan nhanh để khai thấp trị giá hải quan nhằm mục đích trốn thuế, gian lận thuế.

Quy trình thực hiện truy thu và ấn định thuế

• Khi phát hiện có sự chênh lệch bất hợp lý giữa giá khai báo và giá xây dựng, lực lượng kiểm tra sau thông quan có trách nhiệm yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp hồ sơ, chứng từ, tài liệu kỹ thuật và chứng từ thanh toán để chứng minh tính trung thực của trị giá khai báo.
• Trường hợp doanh nghiệp không giải trình được hoặc hồ sơ chứng minh không hợp pháp, cơ quan hải quan thực hiện bác bỏ trị giá khai báo, áp dụng phương pháp xác định trị giá tính thuế phù hợp để ấn định thuế và ra quyết định truy thu thuế.
• Quyết định truy thu phải nêu rõ căn cứ pháp lý, phương pháp xác định trị giá tính thuế áp dụng và số tiền thuế chênh lệch phải nộp bổ sung vào ngân sách nhà nước.

Trách nhiệm của các đơn vị hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố phải chỉ đạo sát sao lực lượng kiểm tra sau thông quan phối hợp chặt chẽ với các chi cục hải quan cửa khẩu để thu thập thông tin, kịp thời phát hiện các mặt hàng có rủi ro cao về giá.
• Tổ chức cập nhật đầy đủ thông tin về các trường hợp truy thu thuế vào hệ thống cơ sở dữ liệu chung của ngành hải quan để phục vụ công tác quản lý rủi ro và xây dựng giá tính thuế trong các giai đoạn tiếp theo.
• Báo cáo định kỳ về Tổng cục Hải quan (Cục Kiểm tra sau thông quan) về kết quả thực hiện truy thu, những vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng giá xây dựng để có hướng dẫn xử lý kịp thời.

Xử lý vi phạm và giải quyết khiếu nại của doanh nghiệp

• Đối với các hành vi cố ý gian lận, giả mạo chứng từ thương mại để hạ thấp trị giá tính thuế, ngoài việc truy thu đủ số thuế thiếu, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính về thuế hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật nếu có dấu hiệu tội phạm.
• Doanh nghiệp có quyền thực hiện khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính đối với quyết định truy thu thuế của cơ quan hải quan theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Luật Khiếu nại và Luật Tố tụng hành chính. Trong thời gian giải quyết khiếu nại, doanh nghiệp vẫn phải chấp hành quyết định ấn định và truy thu thuế của cơ quan hải quan.

Công văn này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các đơn vị thuộc và trực thuộc Tổng cục Hải quan có trách nhiệm phổ biến, quán triệt và nghiêm túc thực hiện các nội dung chỉ đạo tại văn bản này nhằm đảm bảo thất thu ngân sách nhà nước được hạn chế ở mức tối đa.