Công văn 4086/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2023 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Văn bản này tập trung làm rõ phương pháp xác định mã số hàng hóa (mã HS) đối với các mặt hàng cụ thể, đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế và thủ tục hải quan trên toàn quốc.

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh việc xác định mã HS phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành về phân loại hàng hóa của Việt Nam và quốc tế. Các căn cứ pháp lý cốt lõi bao gồm:

• Thông tư số 31/2022/TT-BTC: Áp dụng Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam để tra cứu mã số và mô tả hàng hóa phù hợp với hệ thống phân loại mới nhất.
• Sáu quy tắc tổng quát: Việc phân loại phải tuân thủ theo 6 Quy tắc tổng quát giải thích Hệ thống Harmonized System (HS) của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO).
• Chú giải pháp lý: Phải căn cứ vào nội dung của các chú giải phần, chú giải chương và chú giải chi tiết HS để xác định chính xác phạm vi áp dụng của từng nhóm hàng.

Đối với các mặt hàng có cấu tạo phức tạp, đa chức năng hoặc tích hợp nhiều bộ phận, Công văn hướng dẫn quy trình xác định mã HS cụ thể như sau:

• Xác định bản chất và thành phần: Cơ quan hải quan và doanh nghiệp cần làm rõ thành phần cấu tạo, tài liệu kỹ thuật, catalogue và công dụng thực tế của sản phẩm để làm cơ sở phân loại.
• Phân tích chức năng chính: Đối với máy móc, thiết bị liên hợp hoặc tổ hợp máy thuộc các Chương 84, 85 và 90, mã HS được xác định theo chức năng chính của toàn bộ hệ thống hoặc bộ phận thực hiện chức năng chủ đạo.
• Sử dụng kết quả phân tích phân loại: Trong trường hợp chưa rõ ràng về mặt kỹ thuật, cần thực hiện lấy mẫu phân tích, giám định tại các Chi cục Kiểm định hải quan để có cơ sở pháp lý chính xác nhất.

Việc ban hành hướng dẫn tại Công văn 4086/TCHQ-TXNK mang lại nhiều giá trị thiết thực trong hoạt động thông quan hàng hóa:

• Hạn chế rủi ro pháp lý: Giúp doanh nghiệp chủ động khai báo đúng mã HS, tránh các hành vi vi phạm hành chính về thuế hoặc khai sai chủng loại hàng hóa dẫn đến bị xử phạt.
• Thống nhất áp dụng thuế suất: Đảm bảo sự đồng bộ giữa các chi cục hải quan cửa khẩu, tránh tình trạng cùng một mặt hàng nhưng bị áp các mã HS khác nhau gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
• Khuyến nghị cho doanh nghiệp: Doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu kỹ tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất, tham khảo ý kiến hoặc thực hiện thủ tục xác định trước mã số đối với các mặt hàng mới hoặc có tính chất kỹ thuật phức tạp trước khi làm thủ tục thông quan chính thức.