Tóm tắt Công văn 3930/TCT-DNL năm 2018 về chi phí lãi vay được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế

Công văn 3930/TCT-DNL do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các nguyên tắc xác định chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các đơn vị có phát sinh giao dịch liên kết. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp làm rõ việc áp dụng quy định khống chế trần chi phí lãi vay theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP.

1. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh

Công văn làm rõ phạm vi áp dụng đối với các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết trong kỳ tính thuế:

• Áp dụng đối với người nộp thuế có giao dịch liên kết thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 20/2017/NĐ-CP.
• Các giao dịch liên kết bao gồm các hoạt động mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng hàng hóa, dịch vụ trong quá trình sản xuất kinh doanh giữa các bên có quan hệ liên kết.

2. Nguyên tắc khống chế chi phí lãi vay được trừ

Tổng cục Thuế hướng dẫn cụ thể về giới hạn chi phí lãi vay được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN như sau:

• Tỷ lệ khống chế: Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN không vượt quá 20% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ (EBITDA).
• Phạm vi khoản vay bị khống chế: Quy định khống chế 20% EBITDA áp dụng đối với tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là giới hạn này bao gồm cả khoản vay từ các bên độc lập (như ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng) và khoản vay từ các bên liên kết, chứ không chỉ riêng khoản vay từ bên liên kết.
• Xử lý chi phí vượt mức: Phần chi phí lãi vay vượt quá mức khống chế 20% EBITDA sẽ bị coi là chi phí không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN trong kỳ tính thuế liên quan.

3. Phương pháp xác định các chỉ tiêu tài chính liên quan

Để tính toán chính xác mức trần chi phí lãi vay được trừ, doanh nghiệp cần căn cứ vào các số liệu trên báo cáo tài chính để xác định chỉ tiêu EBITDA:

• Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh: Được xác định theo quy định của pháp luật về kế toán, là chỉ tiêu doanh thu trừ đi các chi phí hoạt động phát sinh trong kỳ (chưa trừ chi phí lãi vay và chi phí khấu hao).
• Chi phí lãi vay: Là tổng số tiền lãi vay phát sinh trong kỳ được hạch toán vào chi phí tài chính hoặc vốn hóa.
• Chi phí khấu hao: Là tổng giá trị khấu hao tài sản cố định và phân bổ tài sản vô hình phát sinh trong kỳ tính thuế.

4. Ý nghĩa pháp lý và lưu ý đối với doanh nghiệp

Việc áp dụng quy định khống chế chi phí lãi vay theo hướng dẫn tại Công văn 3930/TCT-DNL đòi hỏi doanh nghiệp phải lưu ý các điểm sau:

• Quy định nhằm hạn chế tình trạng chuyển giá thông qua hình thức mỏng vốn (vốn mỏng), ngăn chặn việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài hoặc giữa các doanh nghiệp có thuế suất ưu đãi khác nhau thông qua việc tài trợ bằng nợ vay thay vì vốn góp.
• Doanh nghiệp cần chủ động rà soát các mối quan hệ liên kết để xác định chính xác nghĩa vụ kê khai và tính toán trần lãi vay theo đúng quy định.
• Các khoản chi phí lãi vay không được trừ do vượt trần 20% EBITDA sẽ không được chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo dưới thời điểm Nghị định 20/2017/NĐ-CP có hiệu lực (trừ khi có các quy định sửa đổi, bổ sung thay thế sau này).