Giới thiệu về Công văn 1315/TCT-DNL năm 2019

Công văn 1315/TCT-DNL do Tổng cục Thuế ban hành năm 2019 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến việc xác định chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết. Văn bản này tập trung làm rõ việc áp dụng quy định tại Khoản 3 Điều 8 Nghị định 20/2017/NĐ-CP, giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế tại Công văn 1315/TCT-DNL, các quy định về khống chế chi phí lãi vay được áp dụng cụ thể như sau:

• Doanh nghiệp có giao dịch liên kết: Áp dụng đối với các tổ chức sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thực hiện nộp thuế TNDN theo phương pháp kê khai và có phát sinh giao dịch với các bên có quan hệ liên kết theo quy định pháp luật hiện hành.
• Phạm vi khoản vay bị khống chế: Quy định khống chế chi phí lãi vay áp dụng đối với tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của doanh nghiệp, không phân biệt khoản vay đó là từ các bên liên kết hay từ các bên độc lập (như ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng hoặc các bên thứ ba khác).

Quy định về trần khống chế chi phí lãi vay (Trần 20% EBITDA)

Công văn 1315/TCT-DNL nhấn mạnh nguyên tắc xác định giới hạn chi phí lãi vay được trừ theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP:

• Tỷ lệ khống chế: Tổng chi phí lãi vay phát sinh được trừ vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN không vượt quá 20% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ (chỉ số EBITDA) của doanh nghiệp.
• Cách xác định tổng chi phí lãi vay: Chi phí lãi vay được xác định là tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ tính thuế, không thực hiện bù trừ với doanh thu từ lãi tiền gửi, lãi cho vay của doanh nghiệp. Đây là một điểm lưu ý đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp có cả hoạt động đi vay và cho vay hoặc gửi tiền.
• Xử lý phần chi phí vượt trần: Phần chi phí lãi vay vượt quá mức trần 20% EBITDA sẽ không được chấp nhận là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN trong kỳ tính thuế đó và không được chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo (theo quy định tại thời điểm áp dụng Nghị định 20/2017/NĐ-CP).

Nguyên tắc hạch toán và kê khai thuế đối với doanh nghiệp

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật thuế, Tổng cục Thuế hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các bước sau:

• Xác định quan hệ liên kết: Doanh nghiệp cần chủ động rà soát, xác định chính xác các bên có quan hệ liên kết theo các tiêu chí quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP để làm cơ sở xác định nghĩa vụ kê khai.
• Kê khai thông tin giao dịch liên kết: Thực hiện lập và nộp các tờ khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết đầy đủ, đúng thời hạn cùng với tờ khai quyết toán thuế TNDN.
• Tính toán chi phí lãi vay hợp lệ: Doanh nghiệp phải tự tính toán chỉ số EBITDA của kỳ tính thuế, từ đó xác định ngưỡng chi phí lãi vay tối đa được trừ và thực hiện điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế đối với phần chi phí lãi vay vượt trần trên tờ khai quyết toán thuế TNDN.

Ý nghĩa pháp lý và tác động đối với doanh nghiệp

Công văn 1315/TCT-DNL đóng vai trò định hướng nhất quán cho các cơ quan thuế địa phương trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế tại doanh nghiệp. Việc khống chế chi phí lãi vay nhằm ngăn ngừa tình trạng chuyển giá thông qua hình thức mỏng vốn (vốn mỏng), chuyển lợi nhuận ra nước ngoài hoặc giữa các doanh nghiệp có quan hệ liên kết để tránh thuế. Tuy nhiên, quy định này cũng đặt ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng đòn bẩy tài chính cao để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.