Tổng quan về Công văn 3859/TCT-TNCN
Công văn 3859/TCT-TNCN do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm làm rõ chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản thông qua hình thức hợp đồng ủy quyền. Văn bản này giải quyết triệt để các vướng mắc phát sinh trong thực tế khi nhiều cá nhân sử dụng hình thức ủy quyền định đoạt tài sản nhằm mục đích chuyển nhượng thực tế nhưng né tránh nghĩa vụ thuế.
Xác định nghĩa vụ thuế đối với hợp đồng ủy quyền bất động sản
Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, việc áp dụng thuế TNCN đối với các giao dịch liên quan đến hợp đồng ủy quyền bất động sản được phân loại dựa trên bản chất thực tế của giao dịch như sau:
- Trường hợp ủy quyền không phát sinh thuế: Nếu hợp đồng ủy quyền chỉ đơn thuần mang tính chất đại diện (như ủy quyền nộp hồ sơ, ủy quyền nhận giấy tờ, ủy quyền thực hiện các nghĩa vụ tài chính hộ...) mà không kèm theo quyền định đoạt tài sản hoặc không phát sinh thu nhập cho người được ủy quyền, thì giao dịch này không thuộc đối tượng chịu thuế TNCN.
- Trường hợp ủy quyền phát sinh nghĩa vụ thuế: Nếu hợp đồng ủy quyền có nội dung cho phép người được ủy quyền có toàn quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt bất động sản (bao gồm các quyền chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, cho thuê) và được hưởng toàn bộ lợi ích vật chất từ việc định đoạt đó mà không phải trả lại tiền cho người ủy quyền, thì bản chất của hợp đồng này được xác định là một giao dịch chuyển nhượng bất động sản.
Phương pháp tính thuế và kê khai khi phát sinh giao dịch với bên thứ ba
Công văn hướng dẫn chi tiết cách thức xử lý thuế khi người được ủy quyền tiếp tục thực hiện giao dịch chuyển nhượng bất động sản đó cho một bên thứ ba:
- Xác định hai giao dịch chuyển nhượng độc lập: Cơ quan thuế sẽ xác định có hai giao dịch chuyển nhượng bất động sản riêng biệt được thực hiện. Giao dịch thứ nhất là từ người sở hữu ban đầu (người ủy quyền) sang cho người được ủy quyền. Giao dịch thứ hai là từ người được ủy quyền sang cho người mua cuối cùng (bên thứ ba).
- Nghĩa vụ thuế của người ủy quyền ban đầu: Người ủy quyền ban đầu phải thực hiện kê khai và nộp thuế TNCN đối với giao dịch chuyển nhượng cho người được ủy quyền. Thuế suất áp dụng là thuế suất đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản theo quy định pháp luật tại thời điểm phát sinh giao dịch.
- Nghĩa vụ thuế của người được ủy quyền: Khi thực hiện ký hợp đồng chuyển nhượng bất động sản cho bên thứ ba, người được ủy quyền phải tiếp tục kê khai và nộp thuế TNCN lần thứ hai đối với giao dịch chuyển nhượng này.
- Trách nhiệm của cơ quan thuế địa phương: Các Chi cục Thuế có trách nhiệm phối hợp với các tổ chức hành nghề công chứng tại địa phương để kiểm tra, đối chiếu nội dung của các hợp đồng ủy quyền nhằm phát hiện các giao dịch có bản chất chuyển nhượng ngầm để thu đúng, thu đủ tiền thuế vào ngân sách nhà nước.
Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn áp dụng
Việc ban hành Công văn 3859/TCT-TNCN mang lại những tác động tích cực và định hướng rõ ràng cho công tác quản lý thuế:
- Ngăn chặn thất thu ngân sách: Hạn chế tối đa tình trạng các nhà đầu tư bất động sản sử dụng "Hợp đồng ủy quyền toàn quyền" như một công cụ để mua bán ký gửi đất đai lòng vòng qua nhiều trung gian mà không thực hiện đăng ký sang tên và nộp thuế.
- Tạo sự thống nhất trong áp dụng pháp luật: Giúp các cơ quan thuế địa phương có căn cứ pháp lý rõ ràng, đồng bộ để xử lý các hồ sơ thuế phức tạp liên quan đến ủy quyền, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một kiểu khác nhau.
- Nâng cao ý thức pháp luật của người dân: Khuyến cáo người dân cần thận trọng khi giao dịch bất động sản qua hình thức ủy quyền, bởi việc này không chỉ tiềm ẩn rủi ro pháp lý về quyền sở hữu mà còn có thể phát sinh nghĩa vụ thuế kép ngoài ý muốn.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
| BỘ TÀI CHÍNH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 3859/TCT-TNCN | Hà Nội, ngày 27 tháng 10 năm 2011 |
Kính gửi: Cục Tài chính - Bộ Quốc phòng
Cục Tài chính - Bộ Công an có công văn số 2318/V22-P1 ngày 18/8/2011 phản ánh vướng mắc khi khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo hướng dẫn tại Thông tư số 113/2011/TT-BTC ngày 04/8/2011 của Bộ Tài chính đối với đối tượng nộp thuế không phải đăng ký thuế thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
Tại Điều 1, Thông tư số 113/2011/TT-BTC hướng dẫn sửa đổi mức khấu trừ thuế:
“Các tổ chức, cá nhân chi trả tiền hoa hồng đại lý bán hàng hóa; tiền lương, tiền công, tiền dịch vụ khác, tiền chi khác cho cá nhân thực hiện các dịch vụ có tổng mức trả thu nhập từ 1.000.000 đồng/lần trở lên thì thực hiện khấu trừ thuế trước khi trả thu nhập cho cá nhân theo hướng dẫn sau:
- Áp dụng mức khấu trừ theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trả cho các cá nhân có mã số thuế và 20% đối với cá nhân không có mã số thuế, trừ các trường hợp Bộ Tài chính đã có văn bản hướng dẫn mức tạm khấu trừ riêng (như tiền hoa hồng đại lý bảo hiểm, tiền hoa hồng đại lý xổ số)…”.
Tuy nhiên với cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân theo quy định về đăng ký thuế tại Điểm 1.1, Mục III Thông tư liên tịch số 123/2008/TTLT-BTC-BCA ngày 16/12/2008 của Liên Bộ Tài chính, Bộ Công an hướng dẫn chế độ thu nộp thuế thu nhập cá nhân đối với sỹ quan, hạ sỹ quan, công nhân, viên chức hưởng lương thuộc Bộ Công an thì chưa phải đăng ký thuế.
Do đó, để phù hợp với đặc điểm trên, Cục Tài chính - Bộ Công an đề nghị khi thực hiện Điều 1, Thông tư số 113/2011/TT-BTC được áp dụng như sau:
- Khấu trừ 10% trên thu nhập áp dụng đối với các cá nhân đã có mã số thuế và các cá nhân thuộc Bộ Công an.
- Khấu trừ 20% trên thu nhập áp dụng đối với các cá nhân không có mã số thuế.
Vấn đề này, Tổng cục Thuế có ý kiến như sau:
Vấn đề này là vướng mắc chung khi các đơn vị khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo hướng dẫn tại Điều 1, Thông tư số 113/2011/TT-BTC đối với đối tượng không phải đăng ký thuế (bao gồm đối tượng hưởng lương của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an quy định tại Thông tư liên tịch số 122/2008/TTLT-BTC-BQP ngày 16/12/2008 của liên Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng; Thông tư liên tịch số 123/2008/TTLT-BTC-BCA ngày 16/12/2008 của liên Bộ Tài chính, Bộ Công an).
Trước đây theo Điều 5 Thông tư số 62/2009/TT-BTC ngày 27/3/2009 của Bộ Tài chính thì: Các tổ chức, cá nhân chi trả tiền hoa hồng đại lý bán hàng hóa; tiền lương, tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân thực hiện các dịch vụ có tổng mức trả thu nhập từ 500.000 đồng trở lên cho mỗi lần chi trả hoặc tổng giá trị hoa hồng, tiền công dịch vụ thì phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ thống nhất 10% trên thu nhập chi trả, trừ các trường hợp Bộ Tài chính đã có văn bản hướng dẫn mức tạm khấu trừ riêng (như tiền hoa hồng đại lý bảo hiểm, tiền hoa hồng đại lý xổ số).
Các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng cũng thực hiện theo hướng dẫn trên.
Tại Điều 1, Thông tư số 113/2011/TT-BTC ngày 04/8/2011 của Bộ Tài chính hướng dẫn sửa đổi Điều 5 Thông tư số 62/2009/TT-BTC hướng dẫn:
“Các tổ chức, cá nhân chi trả tiền hoa hồng đại lý bán hàng hóa; tiền lương, tiền công, tiền dịch vụ khác, tiền chi khác cho cá nhân thực hiện các dịch vụ có tổng mức trả thu nhập từ 1.000.000 đồng/lần trở lên thì thực hiện khấu trừ thuế trước khi trả thu nhập cho cá nhân theo hướng dẫn sau:
- Áp dụng mức khấu trừ theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trả cho các cá nhân có mã số thuế và 20% đối với cá nhân không có mã số thuế, trừ các trường hợp Bộ Tài chính đã có văn bản hướng dẫn mức tạm khấu trừ riêng (như tiền hoa hồng đại lý bảo hiểm, tiền hoa hồng đại lý xổ số)…”
Tuy nhiên do đặc điểm đặc thù nên đối với các đối tượng hưởng lương thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thì không phải đăng ký mã số thuế theo hướng dẫn Điểm 1.1, Mục V Thông tư liên tịch số 122/2008/TTLT-BTC-BQP ngày 16/12/2008 của liên Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng; Điểm 1.1, Mục III Thông tư liên tịch số 123/2008/TTLT-BTC-BCA ngày 16/12/2008 của liên Bộ Tài chính, Bộ Công an.
Do vậy để phù hợp với đặc điểm trên và thực hiện theo hướng dẫn về sửa đổi mức khấu trừ tại Điều 1, Thông tư số 113/2011/TT-BTC, Tổng cục Thuế đề xuất hướng dẫn cho các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, các cơ quan đơn vị khác khi chi trả tiền hoa hồng đại lý bán hàng hóa; tiền lương, tiền công, tiền dịch vụ khác, tiền chi khác cho đối tượng nộp thuế không phải đăng ký thuế thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để thực hiện các dịch vụ có tổng mức trả thu nhập từ 1.000.000 đồng/lần trở lên thì thực hiện khấu trừ thuế 10% trên thu nhập trước khi trả thu nhập cho cá nhân.
Đối với các đối tượng khác thực hiện theo hướng dẫn tại Điều 1, Thông tư số 113/2011/TT-BTC ngày 04/8/2011 của Bộ Tài chính.
Tổng cục Thuế xin ý kiến tham gia của Bộ Quốc phòng về vấn đề trên để có hướng dẫn thực hiện chung về việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo hướng dẫn tại Thông tư số 113/2011/TT-BTC ngày 04/8/2011 của Bộ Tài chính đối với đối tượng không phải đăng ký thuế thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
Mong quý đơn vị sớm có ý kiến tham gia gửi Tổng cục Thuế. Xin cảm ơn sự hợp tác của quý đơn vị./.
|
Nơi nhận: | KT. TỔNG CỤC TRƯỞNG |
- 1Thông tư liên tịch 123/2008/TTLT-BTC-BCA hướng dẫn chế độ thu nộp thuế thu nhập cá nhân đối với sỹ quan, hạ sỹ quan, công nhân, viên chức hưởng lương thuộc Bộ Công an do Bộ Tài chính - Bộ Công an ban hành
- 2Thông tư liên tịch 122/2008/TTLT-BTC-BQP hướng dẫn chế độ thu nộp thuế thu nhập cá nhân đối với các đối tượng hưởng lương thuộc Bộ Quốc phòng do Bộ Tài chính - Bộ Quốc phòng ban hành
- 3Thông tư 62/2009/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư 84/2008/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định 100/2008/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều Luật Thuế thu nhập cá nhân do Bộ Tài chính ban hành
- 4Thông tư 113/2011/TT-BTC sửa đổi Thông tư 62/2009/TT-BTC, Thông tư 02/2010/TT-BTC và Thông tư 12/2011/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành
Công văn 3859/TCT-TNCN về thuế thu nhập cá nhân do Tổng cục Thuế ban hành
- Số hiệu: 3859/TCT-TNCN
- Loại văn bản: Công văn
- Ngày ban hành: 27/10/2011
- Nơi ban hành: Tổng cục Thuế
- Người ký: Cao Anh Tuấn
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 27/10/2011
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
