Giới thiệu về Công văn 3806/TCHQ-KTSTQ năm 2015

Công văn 3806/TCHQ-KTSTQ được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp về việc thực hiện các thủ tục, xem xét và áp dụng chế độ ưu tiên trong lĩnh vực hải quan. Đây là văn bản quan trọng giúp cụ thể hóa các quy định tại Luật Hải quan năm 2014, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP và Thông tư số 38/2015/TT-BTC, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu quy mô lớn và tuân thủ tốt pháp luật.

Các nội dung trọng tâm của Công văn 3806/TCHQ-KTSTQ

- Điều kiện để doanh nghiệp được áp dụng chế độ ưu tiên

Để được xem xét công nhận là doanh nghiệp ưu tiên, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe theo quy định của pháp luật hải quan, bao gồm:

• Tuân thủ pháp luật về hải quan và thuế: Trong thời hạn 02 năm liên tục tính đến thời điểm doanh nghiệp nộp hồ sơ đề nghị, doanh nghiệp không vi phạm các quy định của pháp luật về thuế, hải quan đến mức bị xử lý vi phạm hành chính vượt quá thẩm quyền của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan; không bị cơ quan thuế, hải quan xử lý về hành vi trốn thuế, gian lận thuế, buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
• Kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu đạt hạn mức quy định: Doanh nghiệp phải đạt kim ngạch xuất nhập khẩu tối thiểu theo quy định đối với từng loại hình doanh nghiệp (ví dụ: đạt từ 100 triệu USD/năm trở lên đối với doanh nghiệp thông thường; đạt từ 40 triệu USD/năm trở lên đối với hàng hóa sản xuất tại Việt Nam; hoặc đạt từ 30 triệu USD/năm trở lên đối với hàng nông sản, thủy sản sản xuất hoặc nuôi trồng tại Việt Nam).
• Thực hiện thủ tục hải quan điện tử và thủ tục thuế điện tử: Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các thủ tục hải quan điện tử, thủ tục thuế điện tử và có chương trình ứng dụng công nghệ thông tin quản lý hoạt động xuất nhập khẩu kết nối với cơ quan hải quan.
• Thanh toán qua ngân hàng: Thực hiện thanh toán toàn bộ các lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu qua ngân hàng theo đúng quy định của pháp luật.
• Hệ thống kiểm soát nội bộ: Doanh nghiệp phải xây dựng và duy trì hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả, quản lý nghiêm ngặt quy trình sản xuất, chuỗi cung ứng và an ninh an toàn thông tin, hàng hóa.
• Chấp hành tốt pháp luật về kế toán, kiểm toán: Báo cáo tài chính hàng năm phải được kiểm toán bởi công ty kiểm toán độc lập theo quy định và ý kiến của kiểm toán viên là ý kiến chấp nhận toàn phần.

- Hồ sơ đề nghị áp dụng chế độ ưu tiên

Doanh nghiệp có nhu cầu áp dụng chế độ ưu tiên cần chuẩn bị và nộp 01 bộ hồ sơ bản giấy đến Tổng cục Hải quan (Cục Kiểm tra sau thông quan). Hồ sơ bao gồm:

• Văn bản đề nghị áp dụng chế độ ưu tiên theo mẫu quy định (bản chính).
• Báo cáo tài chính đã được kiểm toán trong 02 năm tài chính liên tiếp gần nhất (bản sao có xác nhận của doanh nghiệp).
• Báo cáo kiểm toán đối với các báo cáo tài chính nêu trên (bản sao có xác nhận của doanh nghiệp).
• Bản tự đánh giá của doanh nghiệp về việc đáp ứng các điều kiện áp dụng chế độ ưu tiên (bản chính).
• Các tài liệu chứng minh khác liên quan đến hệ thống kiểm soát nội bộ, chứng chỉ chất lượng hoặc các giải thưởng uy tín (nếu có).

- Quy trình thẩm định và công nhận doanh nghiệp ưu tiên

Tổng cục Hải quan chịu trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và thực hiện quy trình thẩm định thực tế tại doanh nghiệp:

• Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ: Cục Kiểm tra sau thông quan tiến hành kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, yêu cầu doanh nghiệp bổ sung trong thời hạn quy định.
• Bước 2: Thẩm định thực tế: Cơ quan hải quan sẽ thành lập đoàn thẩm định để kiểm tra trực tiếp tại trụ sở doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất, kho bãi nhằm xác thực thông tin tự đánh giá của doanh nghiệp.
• Bước 3: Ban hành quyết định: Nếu doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan sẽ ban hành Quyết định công nhận doanh nghiệp ưu tiên. Quyết định này có thời hạn hiệu lực là 03 năm, sau đó sẽ được xem xét gia hạn nếu doanh nghiệp tiếp tục duy trì tốt các điều kiện.

- Các chế độ ưu tiên doanh nghiệp được hưởng

Khi được công nhận là doanh nghiệp ưu tiên, doanh nghiệp sẽ được hưởng nhiều đặc quyền lớn trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, giúp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí vận hành:

• Miễn kiểm tra chứng từ và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa: Doanh nghiệp được miễn kiểm tra hồ sơ giấy và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa tại cửa khẩu, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng hoặc kiểm tra ngẫu nhiên theo quy định.
• Thông quan bằng tờ khai chưa hoàn chỉnh: Được phép thực hiện thông quan hàng hóa trên cơ sở tờ khai hải quan chưa hoàn chỉnh hoặc các chứng từ thay thế tờ khai hải quan.
• Ưu tiên khi thực hiện thủ tục thuế: Được hoàn thuế trước, kiểm tra sau; được áp dụng chế độ nộp thuế một lần cho nhiều tờ khai hải quan trong tháng.
• Rút ngắn thời gian thông quan: Được ưu tiên bố trí khu vực làm thủ tục riêng, ưu tiên kiểm tra trước các phương tiện vận chuyển và rút ngắn tối đa thời gian thông quan hàng hóa.
• Giảm thiểu các cuộc kiểm tra sau thông quan: Doanh nghiệp ưu tiên hầu như không bị kiểm tra sau thông quan tại trụ sở doanh nghiệp, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng.

Ý nghĩa của Công văn 3806/TCHQ-KTSTQ

Công văn 3806/TCHQ-KTSTQ đóng vai trò là kim chỉ nam giúp các doanh nghiệp định hướng rõ ràng lộ trình chuẩn bị hồ sơ và hoàn thiện hệ thống quản trị nội bộ để đạt được chứng nhận doanh nghiệp ưu tiên. Việc áp dụng chế độ ưu tiên không chỉ mang lại lợi ích to lớn cho bản thân doanh nghiệp trong việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm chi phí logistics mà còn giúp cơ quan hải quan phân bổ nguồn lực kiểm tra hiệu quả hơn, tập trung vào các đối tượng có rủi ro cao, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.