- Tổng quan về Công văn 36/BKHCN-ĐTG năm 2020

Công văn 36/BKHCN-ĐTG do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành nhằm giải đáp, hướng dẫn cụ thể các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan Hải quan trong quá trình thực thi Quyết định 18/2019/QĐ-TTg quy định về việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Văn bản đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình kiểm tra, giám định và thông quan hàng hóa, vừa bảo đảm kiểm soát công nghệ lạc hậu, nguy cơ ô nhiễm môi trường, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

- Phạm vi áp dụng và các trường hợp loại trừ

• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân thực hiện nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất trong nước.
• Trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh: Máy móc, thiết bị quá cảnh, chuyển khẩu, tạm nhập tái xuất (trừ trường hợp tạm nhập tái xuất thực hiện các hợp đồng gia công, sản xuất xuất khẩu); máy móc phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; thiết bị phục vụ nghiên cứu khoa học, thử nghiệm.
• Trường hợp phục vụ sửa chữa, thay thế: Linh kiện, phụ tùng, bộ phận thay thế đã qua sử dụng khi nhập khẩu để sửa chữa, bảo dưỡng cho máy móc thiết bị đang vận hành trong nước được xem xét áp dụng cơ chế riêng, không bắt buộc tuân thủ tiêu chí về tuổi thiết bị như máy móc nguyên chiếc nhưng phải bảo đảm an toàn.

- Quy định về tuổi thiết bị và tiêu chuẩn kỹ thuật

• Xác định tuổi thiết bị: Tuổi của máy móc, thiết bị được tính theo công thức năm nhập khẩu trừ đi năm sản xuất. Năm sản xuất được xác định căn cứ vào nhãn hàng hóa, tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất hoặc kết quả giám định của tổ chức giám định được chỉ định.
• Giới hạn tuổi thiết bị chung: Tuổi của máy móc, thiết bị đã qua sử dụng không được vượt quá 10 năm đối với hầu hết các ngành sản xuất thông thường.
• Quy định đối với ngành đặc thù: Một số lĩnh vực cụ thể như năng lượng, khai khoáng, dệt may, in ấn... có thể áp dụng tuổi thiết bị riêng biệt theo quy định tại Phụ lục của Quyết định 18/2019/QĐ-TTg (có thể lên tới 15 hoặc 20 năm tùy loại).
• Tiêu chí đối với dây chuyền công nghệ: Dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng phải bảo đảm công suất hoặc hiệu suất còn lại đạt tối thiểu 85% so với thiết kế; mức tiêu hao nguyên, nhiên, vật liệu, năng lượng không vượt quá 15% so với thiết kế; công nghệ không thuộc danh mục công nghệ cấm hoặc hạn chế chuyển giao.

- Hồ sơ, thủ tục thông quan và quy trình giám định

• Hồ sơ nhập khẩu cơ bản: Doanh nghiệp cần xuất trình bộ hồ sơ hải quan theo quy định chung, kèm theo Văn bản xác nhận của nhà sản xuất về năm sản xuất/tiêu chuẩn sản xuất hoặc Chứng thư giám định do tổ chức giám định được thừa nhận/chỉ định cấp.
• Cơ chế đưa hàng về bảo quản: Doanh nghiệp được phép đưa hàng hóa về kho bảo quản theo quy định của pháp luật hải quan trong thời gian chờ thực hiện giám định và cấp chứng thư. Trong thời gian này, doanh nghiệp tuyệt đối không được đưa máy móc, thiết bị vào lắp đặt, sử dụng hay tiêu thụ.
• Yêu cầu đối với chứng thư giám định: Chứng thư phải kết luận rõ ràng về năm sản xuất, tiêu chuẩn sản xuất (phù hợp với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN hoặc Tiêu chuẩn quốc gia TCVN, hoặc tiêu chuẩn của các nước G7, Hàn Quốc về an toàn, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường).

- Cơ chế xử lý đối với trường hợp đặc biệt (Tuổi thiết bị vượt quá 10 năm)

• Điều kiện xem xét: Trường hợp máy móc, thiết bị đã qua sử dụng có tuổi vượt quá quy định nhưng doanh nghiệp trực tiếp phục vụ sản xuất và ứng dụng công nghệ hiện đại, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường.
• Quy trình xin ý kiến: Doanh nghiệp lập hồ sơ gửi Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị xem xét, cho phép nhập khẩu. Hồ sơ bao gồm văn bản giải trình cần thiết, tài liệu kỹ thuật, chứng thư giám định sơ bộ và đánh giá tác động kinh tế - xã hội.
• Phối hợp xử lý: Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, lấy ý kiến các Bộ, ngành quản lý chuyên ngành liên quan trước khi có văn bản chấp thuận hoặc từ chối cho phép nhập khẩu.

- Trách nhiệm của các bên liên quan

• Doanh nghiệp nhập khẩu: Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ, tài liệu cung cấp; bảo đảm máy móc nhập khẩu đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn, môi trường trong suốt quá trình vận hành.
• Tổ chức giám định: Phải hoạt động độc lập, khách quan, chịu trách nhiệm pháp lý về kết quả giám định do mình cung cấp. Nếu phát hiện vi phạm hoặc gian lận, tổ chức giám định sẽ bị hủy bỏ việc chỉ định và xử lý theo quy định.
• Cơ quan Hải quan và Sở Khoa học và Công nghệ: Phối hợp chặt chẽ trong khâu kiểm tra, thông quan và hậu kiểm; xử lý nghiêm các trường hợp cố tình nhập khẩu thiết bị vi phạm tiêu chuẩn, công nghệ lạc hậu.