Tóm tắt Công văn 3204/TCHQ-TXNK năm 2015 về thông quan và giải phóng hàng hóa

Công văn 3204/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các quy định về thông quan hàng hóa và giải phóng hàng hóa theo quy định tại Luật Hải quan năm 2014 và Thông tư số 38/2015/TT-BTC. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục xuất nhập khẩu, đồng thời bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

1. Hướng dẫn chi tiết về thủ tục giải phóng hàng hóa

Giải phóng hàng hóa là việc cơ quan hải quan cho phép đặt hàng hóa dưới chế độ quản lý, sử dụng chờ hoàn thành thủ tục thông quan. Công văn hướng dẫn cụ thể cho các trường hợp sau:

• Trường hợp chờ xác định trị giá hải quan: Khi cơ quan hải quan có nghi vấn về trị giá khai báo nhưng chưa đủ cơ sở bác bỏ, doanh nghiệp được giải phóng hàng hóa nếu thực hiện nộp thuế theo mức tự khai báo và nộp bảo lãnh của tổ chức tín dụng đối với số tiền thuế chênh lệch có khả năng bị điều chỉnh tăng.
• Trường hợp chờ kết quả phân tích, phân loại, giám định: Đối với hàng hóa cần phải phân tích, phân loại hoặc giám định để xác định chính xác mã số, mức thuế, cơ quan hải quan cho phép giải phóng hàng hóa trên cơ sở người khai hải quan đã thực hiện nộp thuế hoặc có bảo lãnh thuế theo quy định tạm tính.
• Trường hợp chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành: Việc giải phóng hàng hóa chỉ được thực hiện khi cơ quan kiểm tra chuyên ngành xác nhận hàng hóa đủ điều kiện đưa về bảo quản tại kho của doanh nghiệp hoặc có ý kiến đồng ý bằng văn bản của cơ quan quản lý chuyên ngành.

2. Điều kiện và thủ tục thông quan hàng hóa

Thông quan hàng hóa là quyết định của cơ quan hải quan cho phép hàng hóa được xuất khẩu, nhập khẩu sau khi đã hoàn thành các thủ tục hải quan cần thiết:

• Hoàn thành nghĩa vụ thuế và tài chính: Hàng hóa chỉ được thông quan sau khi người khai hải quan đã nộp đủ thuế, lệ phí hoặc được tổ chức tín dụng bảo lãnh số thuế phải nộp theo quy định của pháp luật.
• Xử lý nợ thuế quá hạn: Đối với các doanh nghiệp còn nợ thuế quá hạn hoặc thuộc diện cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế, cơ quan hải quan sẽ không thực hiện thông quan cho các lô hàng mới phát sinh cho đến khi doanh nghiệp hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế.
• Ứng dụng hệ thống thông quan điện tử: Đẩy mạnh việc thực hiện thông quan thông qua hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS nhằm rút ngắn thời gian thông quan, giảm thiểu phiền hà và chi phí cho doanh nghiệp.

3. Biện pháp xử lý khi có nghi vấn về trị giá khai báo

Để ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại qua giá, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc quy trình kiểm tra trị giá:

• Tổ chức tham vấn: Cơ quan hải quan thông báo cho doanh nghiệp thực hiện tham vấn trong thời hạn quy định để làm rõ các nghi vấn về trị giá khai báo.
• Quyền lợi của doanh nghiệp trong thời gian tham vấn: Trong thời gian chờ kết quả tham vấn chính thức, doanh nghiệp vẫn được quyền giải phóng hàng hóa để đưa vào sản xuất, kinh doanh nếu chấp nhận nộp bảo lãnh thuế hoặc nộp thuế theo mức giá do cơ quan hải quan tạm tính.
• Kiểm tra sau thông quan: Đối với các lô hàng có dấu hiệu rủi ro cao về trị giá nhưng đã được thông quan, hồ sơ sẽ được chuyển sang bộ phận kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, xử lý truy thu thuế nếu có vi phạm.

4. Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 3204/TCHQ-TXNK đóng vai trò thiết thực trong việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ của cán bộ hải quan tại các cửa khẩu, hạn chế sự chồng chéo và áp dụng tùy tiện các quy định pháp luật. Văn bản tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, giúp giải phóng hàng hóa nhanh chóng, giảm thiểu chi phí lưu kho bãi và tránh tình trạng ùn tắc hàng hóa tại các cảng biển, cửa khẩu đường bộ.