Tóm tắt Công văn 3166/TCHQ-GSQL về thủ tục xuất khẩu hàng hóa qua cửa khẩu phụ

Công văn 3166/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu qua các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới đường bộ. Đây là văn bản quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và các Cục Hải quan địa phương, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan được chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.

- Phạm vi và đối tượng áp dụng hướng dẫn

• Áp dụng đối với hoạt động xuất khẩu hàng hóa thương mại của doanh nghiệp qua các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới đất liền.
• Áp dụng đối với cơ quan hải quan các cấp, đặc biệt là Cục Hải quan các tỉnh biên giới đất liền và các Chi cục Hải quan cửa khẩu trực tiếp làm thủ tục.

- Điều kiện để hàng hóa được phép xuất khẩu qua cửa khẩu phụ, lối mở

• Cửa khẩu phụ hoặc lối mở biên giới phải nằm trong danh mục được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép mở, nâng cấp hoặc nằm trong quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu biên giới.
• Phải được Ủy ban nhân dân tỉnh biên giới công bố lựa chọn và cho phép thực hiện hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa qua biên giới theo đúng quy định tại Nghị định số 14/2018/NĐ-CP của Chính phủ về hoạt động thương mại biên giới.
• Tại cửa khẩu phụ, lối mở đó phải có đầy đủ các lực lượng chức năng chuyên ngành thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát bao gồm: Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch (y tế, động vật, thực vật).
• Cơ sở hạ tầng kỹ thuật tại cửa khẩu phụ, lối mở phải đáp ứng yêu cầu kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu.

- Quy trình và thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu

• Doanh nghiệp thực hiện khai báo hải quan theo đúng quy định của Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc khai báo phải trung thực, đầy đủ về tên hàng, số lượng, chủng loại, trị giá và mã số HS của hàng hóa.
• Cơ quan hải quan thực hiện tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ hải quan và kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu hệ thống phân luồng yêu cầu) theo đúng quy trình nghiệp vụ hiện hành.
• Công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa từ khi đưa vào khu vực giám sát hải quan tại cửa khẩu phụ, lối mở cho đến khi thực tế xuất khẩu qua biên giới phải được thực hiện chặt chẽ, liên tục.
• Trường hợp hàng hóa thuộc diện phải kiểm tra chuyên ngành (kiểm dịch, kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm), cơ quan hải quan chỉ thông quan hoặc cho phép xuất khẩu khi có kết quả kiểm tra của cơ quan chuyên ngành theo quy định.

- Trách nhiệm của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố biên giới

• Chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu qua cửa khẩu phụ, lối mở; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thông quan hàng hóa không đúng quy định.
• Chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng tại cửa khẩu như Bộ đội Biên phòng, cơ quan Kiểm dịch để tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
• Thường xuyên rà soát, tổng hợp các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục tại địa bàn quản lý để kịp thời báo cáo, tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh và Tổng cục Hải quan xem xét, giải quyết.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 3166/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ hải quan tại khu vực biên giới đất liền. Việc quy định rõ ràng các điều kiện và thủ tục giúp tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu biên mậu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, ngăn ngừa các hành vi lợi dụng cửa khẩu phụ, lối mở để buôn lậu hoặc trốn thuế.