Giới thiệu chung về văn bản

Công văn 3150/TCT-DNL được Tổng cục Thuế ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc nghiệp vụ liên quan đến việc lập hóa đơn và thực hiện nghĩa vụ thuế đối với hoạt động mua bán, xử lý tài sản bảo đảm tiền vay của các tổ chức tín dụng. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan bao gồm bên bảo đảm (bên vay), bên nhận bảo đảm (tổ chức tín dụng) và người mua tài sản trong quá trình xử lý nợ xấu.

Quy định về việc lập hóa đơn khi xử lý tài sản bảo đảm

Công văn hướng dẫn chi tiết việc lập hóa đơn đối với từng trường hợp cụ thể khi bán tài sản bảo đảm để thu hồi nợ:

• Trường hợp bên bảo đảm tự bán tài sản: Khi bên bảo đảm (chủ sở hữu tài sản) là tổ chức, cá nhân kinh doanh tự thực hiện bán tài sản bảo đảm dưới sự giám sát của tổ chức tín dụng để thanh toán nợ, bên bảo đảm có trách nhiệm lập hóa đơn giao cho người mua theo đúng quy định pháp luật về hóa đơn, chứng từ.
• Trường hợp tổ chức tín dụng bán tài sản bảo đảm: Nếu tổ chức tín dụng trực tiếp đứng ra bán tài sản bảo đảm theo thỏa thuận tại hợp đồng bảo đảm hoặc theo quy định pháp luật để thu hồi nợ, việc lập hóa đơn và chứng từ thanh toán được thực hiện dựa trên sự phối hợp giữa các bên.
• Trường hợp bên bảo đảm không hợp tác: Nếu bên bảo đảm không chịu xuất hóa đơn hoặc không thể xuất hóa đơn, tổ chức tín dụng hoặc cơ quan thi hành án, tổ chức bán đấu giá sẽ sử dụng các chứng từ thay thế như biên bản bàn giao tài sản, hóa đơn do cơ quan thuế cấp lẻ, hoặc chứng từ thanh toán qua ngân hàng để làm căn cứ pháp lý cho người mua tài sản làm thủ tục chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng.

Chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với tài sản bảo đảm

Về nghĩa vụ thuế GTGT khi chuyển nhượng, xử lý tài sản bảo đảm tiền vay, Công văn 3150/TCT-DNL thống nhất thực hiện theo các nguyên tắc sau:

• Đối tượng không chịu thuế hoặc không phải kê khai thuế: Hoạt động chuyển nhượng tài sản bảo đảm để thu hồi nợ của các tổ chức tín dụng thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT hoặc không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT theo quy định tại Thông tư số 219/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính. Quy định này nhằm hỗ trợ các tổ chức tín dụng nhanh chóng xử lý nợ xấu và giảm bớt gánh nặng tài chính trong quá trình thu hồi vốn.
• Xác định giá trị thanh toán: Số tiền thu được từ việc bán tài sản bảo đảm sau khi trừ các chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý tài sản sẽ được ưu tiên thanh toán cho nghĩa vụ nợ của tổ chức tín dụng. Phần giá trị còn lại (nếu có) mới được trả lại cho bên bảo đảm.

Hướng dẫn phối hợp thực hiện giữa các cơ quan

Để đảm bảo tính thống nhất và tránh thất thu ngân sách nhà nước, Tổng cục Thuế yêu cầu:

• Cục Thuế các địa phương: Có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ các tổ chức tín dụng và người mua tài sản trong việc cấp hóa đơn lẻ (nếu có) và thực hiện các thủ tục kê khai thuế liên quan đến chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản.
• Các tổ chức tín dụng: Chủ động phối hợp với bên bảo đảm để hoàn thiện hồ sơ pháp lý, chứng từ giao nhận tài sản và chứng từ thanh toán nhằm đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ của giao dịch mua bán tài sản bảo đảm.