Tổng quan về Công văn 3101/BXD-QHKT năm 2021

Công văn 3101/BXD-QHKT do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn các địa phương thực hiện thống nhất việc tài trợ và nhận tài trợ kinh phí để lập quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn cho các địa phương, đồng thời thiết lập hành lang pháp lý chặt chẽ để bảo đảm tính minh bạch, khách quan, phòng chống lợi ích nhóm và các tiêu cực trong công tác quy hoạch.

Các nguyên tắc cốt lõi khi tài trợ và nhận tài trợ kinh phí quy hoạch

Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc tài trợ kinh phí lập quy hoạch phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau để không làm ảnh hưởng đến quyền quyết định và tính khách quan của cơ quan quản lý nhà nước:

• Tự nguyện và không điều kiện: Việc tài trợ kinh phí của các tổ chức, cá nhân phải hoàn toàn tự nguyện, không kèm theo bất kỳ điều kiện ràng buộc nào về quyền lợi đối với dự án hoặc định hướng quy hoạch sau khi được phê duyệt.
• Bảo đảm lợi ích chung: Đồ án quy hoạch được tài trợ phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, cộng đồng dân cư và doanh nghiệp; không vì lợi ích của nhà tài trợ mà làm ảnh hưởng đến định hướng phát triển kinh tế - xã hội chung của địa phương.
• Công khai và minh bạch: Toàn bộ quá trình tiếp nhận, quản lý và sử dụng nguồn kinh phí tài trợ phải được thực hiện công khai, minh bạch theo đúng quy định của pháp luật về tài chính, ngân sách và quy hoạch.

Quy trình tiếp nhận, quản lý và sử dụng kinh phí tài trợ

Để bảo đảm nguồn vốn tài trợ được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả và đúng pháp luật, quy trình thực hiện được hướng dẫn cụ thể:

• Hình thức tiếp nhận: Kinh phí tài trợ lập quy hoạch được tiếp nhận thông qua tài khoản tiền gửi của cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ chủ trì lập quy hoạch mở tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại để quản lý theo quy định.
• Quản lý chi tiêu: Việc thanh toán, quyết toán kinh phí lập quy hoạch phải tuân thủ các định mức, đơn giá và quy định pháp luật hiện hành về quản lý chi phí quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị.
• Lựa chọn đơn vị tư vấn: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền chịu trách nhiệm tổ chức lựa chọn đơn vị tư vấn lập quy hoạch có đủ năng lực hành vi và chuyên môn theo quy định của pháp luật về đấu thầu và xây dựng, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của nhà tài trợ.

Mối quan hệ giữa việc tài trợ quy hoạch và lựa chọn nhà đầu tư dự án

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Công văn 3101/BXD-QHKT là làm rõ ranh giới pháp lý giữa việc tài trợ quy hoạch và quyền thực hiện dự án đầu tư:

• Không ưu tiên nhà tài trợ: Việc tổ chức, cá nhân tài trợ kinh phí lập quy hoạch không đồng nghĩa với việc được ưu tiên, chỉ định làm chủ đầu tư hoặc được hưởng các đặc quyền trong việc giao đất, cho thuê đất thực hiện dự án tại khu vực quy hoạch đó.
• Tuân thủ pháp luật về đầu tư và đất đai: Sau khi quy hoạch được phê duyệt, việc lựa chọn nhà đầu tư để thực hiện các dự án theo quy hoạch phải được tiến hành công khai, minh bạch thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu và Luật Đất đai.

Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp

Bộ Xây dựng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường vai trò quản lý nhà nước đối với công tác tiếp nhận tài trợ quy hoạch:

• Chịu trách nhiệm toàn diện: Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về nội dung, chất lượng của đồ án quy hoạch được phê duyệt; bảo đảm phù hợp với quy hoạch cấp trên và định hướng phát triển kinh tế - xã hội.
• Giám sát chặt chẽ: Thường xuyên thanh tra, kiểm tra quá trình tiếp nhận và sử dụng nguồn vốn tài trợ, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, trục lợi hoặc lợi dụng việc tài trợ quy hoạch để thâu tóm đất đai, điều chỉnh quy hoạch trái quy định.