Tổng quan về Công văn 2935/TCHQ-TXNK

Công văn 2935/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm mục đích chấn chỉnh, tăng cường hiệu quả công tác kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế, thống nhất quy trình nghiệp vụ giữa các Cục Hải quan địa phương, đồng thời ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại qua giá, bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước.

Các nguyên tắc cốt lõi trong kiểm tra và xác định trị giá tính thuế

Công văn yêu cầu các đơn vị hải quan phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp lý khi thực hiện kiểm tra trị giá hải quan:

• Tôn trọng trị giá giao dịch thực tế: Trị giá tính thuế phải được xác định dựa trên trị giá giao dịch thực tế của hàng hóa nhập khẩu, tức là giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu sau khi đã được điều chỉnh theo các quy định liên quan.
• Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá: Công chức hải quan phải thực hiện kiểm tra và áp dụng tuần tự 6 phương pháp xác định trị giá hải quan theo đúng quy định pháp luật. Việc bác bỏ trị giá khai báo chỉ được thực hiện khi có đầy đủ cơ sở, chứng cứ chứng minh trị giá khai báo không trung thực hoặc không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch.
• Nâng cao trách nhiệm của công chức hải quan: Công chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra giá phải chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác, khách quan của việc chấp nhận hoặc bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp, tránh việc áp đặt giá thiếu căn cứ gây khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Quy trình tham vấn và xử lý nghi vấn về trị giá khai báo

Để giải quyết các trường hợp có nghi vấn về mức giá khai báo thấp hơn mức giá cơ sở dữ liệu, Công văn 2935/TCHQ-TXNK đưa ra các chỉ đạo cụ thể về quy trình tham vấn:

• Thông báo và yêu cầu giải trình: Khi phát hiện mức giá khai báo có dấu hiệu rủi ro, cơ quan hải quan phải thông báo cho người khai hải quan, yêu cầu cung cấp hồ sơ, chứng từ tài liệu liên quan để giải trình rõ ràng về các yếu tố cấu thành giá.
• Tổ chức tham vấn trực tiếp: Quá trình tham vấn phải được thực hiện trên tinh thần khách quan, đối thoại trực tiếp giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp. Biên bản tham vấn phải ghi nhận đầy đủ, trung thực ý kiến của các bên, tập trung làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến trị giá giao dịch như điều kiện giao hàng, phương thức thanh toán, mối quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán.
• Xử lý kết quả tham vấn: Trường hợp doanh nghiệp chứng minh được tính trung thực của trị giá khai báo, cơ quan hải quan thực hiện chấp nhận trị giá khai báo. Trường hợp bác bỏ, cơ quan hải quan phải ban hành Thông báo trị giá tính thuế, nêu rõ lý do bác bỏ và phương pháp xác định trị giá thay thế được áp dụng.

Xây dựng cơ sở dữ liệu và quản lý rủi ro về trị giá

Công tác quản lý thông tin dữ liệu giá được Tổng cục Hải quan xác định là công cụ then chốt để kiểm soát trị giá tính thuế:

• Cập nhật Danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm thường xuyên rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung danh mục hàng hóa nhập khẩu có rủi ro cao về trị giá và mức giá tham chiếu kèm theo để Tổng cục Hải quan kịp thời điều chỉnh.
• Thu thập thông tin đa kênh: Khuyến khích việc thu thập thông tin giá từ các nguồn ngoài ngành như giá bán tại thị trường nội địa, giá chào bán trên các trang thương mại điện tử quốc tế của nhà sản xuất, thông tin từ cơ quan thuế nội địa và các hiệp hội ngành hàng.

Đẩy mạnh công tác kiểm tra sau thông quan về trị giá

Đối với các lô hàng có nghi vấn về trị giá nhưng chưa đủ cơ sở để bác bỏ ngay tại khâu thông quan, hoặc các trường hợp áp dụng luồng xanh, luồng vàng:

• Chuyển hồ sơ kiểm tra sau thông quan: Cơ quan hải quan nơi làm thủ tục phải chuyển toàn bộ thông tin, hồ sơ nghi vấn sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra trực tiếp tại trụ sở của doanh nghiệp.
• Phối hợp liên ngành chống chuyển giá: Tăng cường phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế nội địa để kiểm tra việc hạch toán chi phí mua hàng, doanh thu bán hàng nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi chuyển giá, khai hai giá để trốn thuế nhập khẩu và thuế thu nhập doanh nghiệp.