Giới thiệu về Công văn 2921/GSQL-GQ1

Công văn 2921/GSQL-GQ1 năm 2018 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Chi cục Hải quan địa phương và doanh nghiệp nhập khẩu trong việc xác định, phân loại và kiểm tra các mặt hàng máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng khi nhập khẩu vào Việt Nam. Văn bản này nhằm thống nhất quy trình thực hiện, hạn chế gian lận thương mại và bảo vệ môi trường sản xuất trong nước trước nguy cơ nhập khẩu công nghệ lạc hậu.

Các nội dung trọng tâm của Công văn 2921/GSQL-GQ1

- Tiêu chí xác định máy móc, thiết bị đã qua sử dụng

• Việc xác định máy móc, thiết bị đã qua sử dụng được thực hiện dựa trên hồ sơ nhập khẩu, tài liệu kỹ thuật đi kèm và kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa nhập khẩu.
• Các dấu hiệu vật lý để nhận biết bao gồm: vết trầy xước, rỉ sét, hao mòn tự nhiên, dấu hiệu đã qua vận hành, hoặc năm sản xuất vượt quá thời hạn quy định đối với từng nhóm hàng cụ thể theo quy định pháp luật hiện hành (thời điểm này áp dụng theo Thông tư 23/2015/TT-BKHCN).
• Trường hợp hàng hóa là linh kiện, phụ tùng rời nhưng có dấu hiệu đã qua sử dụng cũng được xem xét và quản lý chặt chẽ như máy móc nguyên chiếc đã qua sử dụng nhằm tránh việc tháo rời để lách luật.

- Quy trình kiểm tra và phối hợp giám định

• Công chức hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa để phát hiện các dấu hiệu đã qua sử dụng của thiết bị.
• Trong trường hợp cơ quan hải quan không đủ cơ sở tự xác định tình trạng của máy móc, thiết bị, cơ quan hải quan sẽ yêu cầu doanh nghiệp thực hiện giám định tại các tổ chức giám định được chỉ định hoặc thừa nhận theo quy định.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm xuất trình chứng thư giám định đáp ứng các yêu cầu về tuổi thiết bị (không quá 10 năm tính từ năm sản xuất đến năm nhập khẩu) và các tiêu chuẩn về an toàn, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường.

- Thủ tục thông quan và giải phóng hàng

• Đối với các lô hàng đáp ứng đầy đủ điều kiện nhập khẩu theo quy định (có chứng thư giám định hợp lệ, tuổi thiết bị trong giới hạn cho phép), cơ quan hải quan tiến hành thông quan theo quy định thông thường.
• Đối với các lô hàng chưa có chứng thư giám định tại thời điểm đăng ký tờ khai, doanh nghiệp có thể được đưa hàng về bảo quản để thực hiện giám định theo quy định của pháp luật về quản lý chuyên ngành, nhưng không được phép đưa vào sử dụng sản xuất khi chưa thông quan.
• Nghiêm cấm việc tự ý đưa vào sử dụng hoặc chuyển nhượng máy móc, thiết bị khi chưa hoàn thành thủ tục thông quan và chưa có kết luận giám định đạt yêu cầu.

- Xử lý các trường hợp vi phạm quy định nhập khẩu

• Các trường hợp nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng không đáp ứng điều kiện về tuổi thiết bị hoặc không có chứng thư giám định hợp lệ sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
• Biện pháp khắc phục hậu quả phổ biến đối với các hành vi vi phạm là buộc tái xuất toàn bộ lô hàng vi phạm ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tiêu hủy nếu không thể thực hiện tái xuất.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2921/GSQL-GQ1 đóng vai trò thiết thực trong việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ của lực lượng hải quan toàn quốc, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp, đồng thời ngăn chặn hiệu quả nguy cơ Việt Nam trở thành bãi thải công nghệ lạc hậu của thế giới, bảo vệ môi trường và an ninh năng lượng quốc gia.