Giới thiệu chung về Công văn 2898/VPCP-CN

Công văn số 2898/VPCP-CN do Văn phòng Chính phủ ban hành ngày 13 tháng 4 năm 2020 về việc dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về việc thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử không dừng. Văn bản này truyền đạt ý kiến chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ đối với Bộ Giao thông vận tải và các cơ quan liên quan nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, đẩy nhanh tiến độ thực hiện hệ thống thu phí tự động không dừng (ETC) trên toàn quốc, thay thế cho Quyết định số 07/2017/QĐ-TTg vốn đã không còn phù hợp với thực tiễn phát triển.

Nội dung chỉ đạo trọng tâm của Thủ tướng Chính phủ

Tại Công văn này, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra các định hướng và yêu cầu cụ thể đối với việc xây dựng dự thảo Quyết định mới, tập trung vào các khía cạnh cốt lõi sau:

• Hoàn thiện cơ chế pháp lý thay thế Quyết định số 07/2017/QĐ-TTg: Thủ tướng yêu cầu Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với các Bộ: Tư pháp, Tài chính, Thông tin và Truyền thông, Công an và các cơ quan liên quan khẩn trương tiếp thu ý kiến của các thành viên Chính phủ để hoàn thiện dự thảo Quyết định quy định về việc thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử không dừng, trình Thủ tướng xem xét, ban hành.
• Đảm bảo tính liên thông và đồng bộ của hệ thống: Dự thảo mới phải quy định rõ ràng về việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và liên thông giữa các nhà cung cấp dịch vụ thu phí không dừng (các đơn vị cung cấp dịch vụ ETC giai đoạn 1 và giai đoạn 2). Điều này nhằm đảm bảo một phương tiện chỉ cần dán một thẻ đầu cuối (e-tag) duy nhất nhưng có thể lưu thông và thanh toán qua tất cả các trạm thu phí trên toàn quốc.
• Quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan: Xác định rõ quyền hạn, nghĩa vụ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhà đầu tư dự án BOT, nhà cung cấp dịch vụ thu phí và chủ phương tiện giao thông trong việc lắp đặt, vận hành và sử dụng dịch vụ ETC.

Các chính sách cốt lõi được định hướng trong dự thảo Quyết định

Công văn 2898/VPCP-CN định hướng các nội dung chính sách quan trọng sẽ được thể chế hóa trong Quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ, bao gồm:

• Lộ trình bắt buộc dán thẻ đầu cuối và mở tài khoản thu phí: Xác định mốc thời gian cụ thể để các phương tiện giao thông đường bộ phải thực hiện việc dán thẻ đầu cuối. Đồng thời, quy định các chế tài hoặc biện pháp hành chính đối với các phương tiện không dán thẻ hoặc tài khoản không đủ tiền nhưng vẫn đi vào làn thu phí tự động không dừng.
• Quản lý tài khoản giao thông và kết nối thanh toán: Phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để xây dựng cơ chế liên thông giữa tài khoản giao thông của khách hàng mở tại nhà cung cấp dịch vụ ETC với tài khoản cá nhân mở tại các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại. Cơ chế này giúp người dân dễ dàng nạp tiền, thanh toán và quản lý số dư một cách minh bạch, an toàn.
• Chuyển đổi công nghệ và bảo mật thông tin: Yêu cầu áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất, tiên tiến (như công nghệ RFID) để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định, chính xác với tỷ lệ lỗi thấp nhất. Đồng thời, phải có phương án bảo mật tuyệt đối thông tin cá nhân và dữ liệu hành trình của chủ phương tiện.

Trách nhiệm triển khai của Bộ Giao thông vận tải và các địa phương

Để đảm bảo tính khả thi và tiến độ của dự án, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan quản lý:

• Bộ Giao thông vận tải: Chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ về tiến độ và chất lượng hoàn thiện dự thảo Quyết định. Chủ động giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình đàm phán phụ lục hợp đồng BOT với các nhà đầu tư để chuyển sang hình thức thu phí không dừng.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Phối hợp chặt chẽ với Bộ Giao thông vận tải trong việc triển khai lắp đặt hệ thống ETC tại các trạm thu phí do địa phương là cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý, đảm bảo đồng bộ với tiến độ chung của cả nước.
• Các nhà đầu tư BOT và nhà cung cấp dịch vụ: Khẩn trương thực hiện việc lắp đặt thiết bị tại các làn thu phí còn lại, phối hợp chặt chẽ trong việc vận hành thử nghiệm và chính thức đưa hệ thống vào hoạt động theo đúng lộ trình được phê duyệt.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2898/VPCP-CN đóng vai trò là bước đệm pháp lý quan trọng để thúc đẩy việc ban hành Quyết định số 19/2020/QĐ-TTg sau này. Việc quyết liệt chỉ đạo hoàn thiện dự thảo thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc hiện đại hóa hạ tầng giao thông, giảm thiểu ùn tắc tại các trạm thu phí, tăng cường tính minh bạch trong hoạt động thu phí BOT và tiết kiệm chi phí xã hội.