Giới thiệu chung về Công văn 2898/TCHQ-TXNK

Công văn 2898/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm đẩy mạnh công tác xử lý, thu hồi và xóa nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt. Văn bản này tập trung hướng dẫn thực hiện các quy định tại Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và Nghị quyết số 94/2019/QH14 của Quốc hội, đảm bảo tính thống nhất, minh bạch và đúng pháp luật trong toàn ngành hải quan.

Các nội dung trọng tâm về xử lý nợ thuế theo Công văn 2898/TCHQ-TXNK

1. Rà soát, phân loại và chuẩn hóa dữ liệu nợ thuế

Để đảm bảo công tác quản lý nợ thuế đạt hiệu quả cao nhất, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các công việc sau:

• Tiến hành rà soát định kỳ, đối chiếu chi tiết số liệu nợ thuế trên hệ thống kế toán thuế tập trung với hồ sơ thực tế của từng doanh nghiệp nợ thuế.
• Phân loại chính xác các nhóm nợ thuế bao gồm: nợ có khả năng thu hồi, nợ khó thu hồi, nợ chờ xử lý (khoanh nợ, xóa nợ) và nợ không còn khả năng thu hồi do người nộp thuế đã giải thể, phá sản hoặc bỏ trốn.
• Cập nhật kịp thời thông tin về tình trạng hoạt động của doanh nghiệp từ hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia để có biện pháp xử lý phù hợp.

2. Thực hiện khoanh nợ tiền thuế đối với các trường hợp đủ điều kiện

Công văn hướng dẫn chi tiết về thủ tục và thẩm quyền khoanh nợ thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế:

• Xác định rõ đối tượng được khoanh nợ bao gồm người nộp thuế đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự; người nộp thuế có quyết định giải thể hoặc đang trong quá trình làm thủ tục phá sản; người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
• Hoàn thiện hồ sơ khoanh nợ theo đúng biểu mẫu quy định, đảm bảo đầy đủ các tài liệu chứng minh như biên bản xác minh của chính quyền địa phương, thông báo của cơ quan thuế hoặc cơ quan đăng ký kinh doanh.
• Thẩm quyền quyết định khoanh nợ thuộc về Chi cục trưởng Chi cục Hải quan hoặc Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, thành phố tùy theo từng trường hợp cụ thể.

3. Xử lý xóa nợ tiền phạt chậm nộp và tiền chậm nộp

Đây là nội dung cốt lõi nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và xử lý dứt điểm các khoản nợ không thể thu hồi theo Nghị quyết 94/2019/QH14:

• Đối tượng áp dụng là người nộp thuế có nợ tiền thuế, tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp phát sinh trước ngày 01/07/2020 và không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước.
• Yêu cầu các Cục Hải quan địa phương khẩn trương lập hồ sơ đề nghị xóa nợ tiền chậm nộp, tiền phạt đối với các doanh nghiệp đã giải thể, phá sản, thực tế đã ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh.
• Quy trình thẩm định hồ sơ phải được thực hiện chặt chẽ, công khai, tránh tình trạng trục lợi chính sách hoặc bỏ sót đối tượng đủ điều kiện.

4. Áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế

Đối với các khoản nợ có khả năng thu hồi, Tổng cục Hải quan yêu cầu kiên quyết áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định:

• Trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản của người nộp thuế tại các tổ chức tín dụng, kho bạc nhà nước.
• Khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập đối với cá nhân nợ thuế.
• Thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng.
• Kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên theo quy định của pháp luật.
• Thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy phép thành lập và hoạt động, hoặc giấy phép hành nghề.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để thực hiện biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đang nợ thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ.

5. Tăng cường phối hợp liên ngành và chế độ báo cáo

Công tác xử lý nợ thuế đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan hải quan và các cơ quan chức năng liên quan:

• Chủ động phối hợp với cơ quan Thuế địa phương, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban nhân dân các cấp và cơ quan Công an để xác minh thông tin về người nộp thuế, tình trạng tài sản và các giao dịch liên quan.
• Thiết lập chế độ báo cáo định kỳ về kết quả xử lý nợ thuế, khoanh nợ, xóa nợ gửi về Tổng cục Hải quan để tổng hợp báo cáo Bộ Tài chính và Chính phủ.
• Nêu cao trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị hải quan trong việc đôn đốc, giám sát và chịu trách nhiệm về chỉ tiêu thu hồi nợ thuế được giao hàng năm.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2898/TCHQ-TXNK đóng vai trò là cẩm nang hướng dẫn nghiệp vụ thực tế, giúp tháo gỡ các vướng mắc pháp lý trong quá trình xử lý nợ đọng thuế ngành hải quan. Việc triển khai quyết liệt các nội dung tại công văn không chỉ giúp làm sạch số liệu nợ thuế, giảm tỷ lệ nợ ảo trên hệ thống mà còn tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, hỗ trợ các doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan sớm ổn định và tái cấu trúc hoạt động sản xuất kinh doanh.