Tóm tắt Công văn 278/ATTP-NĐTT về tăng cường phòng chống ngộ độc do độc tố tự nhiên năm 2023

Công văn 278/ATTP-NĐTT được Cục An toàn thực phẩm ban hành nhằm mục đích chủ động triển khai các biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm, đặc biệt là các vụ ngộ độc do độc tố tự nhiên có xu hướng gia tăng vào mùa xuân và mùa hè. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết các chỉ đạo và giải pháp trọng tâm được nêu trong văn bản.

1. Bối cảnh và mục tiêu cấp bách của Công văn 278/ATTP-NĐTT

Trong giai đoạn chuyển mùa, thời tiết ấm ẩm là điều kiện thuận lợi cho các loại nấm độc, cây rừng, côn trùng và các loài động thực vật chứa độc tố tự nhiên phát triển mạnh. Thực tế ghi nhận nhiều vụ ngộ độc nghiêm trọng, thậm chí tử vong, do người dân sử dụng các loại thực phẩm tự nhiên không rõ nguồn gốc. Công văn hướng tới việc giảm thiểu tối đa số vụ ngộ độc, số người mắc và tử vong do độc tố tự nhiên trên phạm vi cả nước.

2. Đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông và giáo dục sức khỏe

Cục An toàn thực phẩm yêu cầu các cơ quan chức năng địa phương tập trung thực hiện các biện pháp tuyên truyền sâu rộng:

• Tập trung tuyên truyền bằng nhiều hình thức, đặc biệt là sử dụng tiếng địa phương, hệ thống loa phát thanh xã, phường để tiếp cận đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
• Hướng dẫn người dân nhận biết và tuyệt đối không thu hái, đánh bắt, sử dụng các loại thực phẩm lạ, có nguy cơ chứa độc tố tự nhiên như nấm hoang dại, quả rừng, cây rừng lạ, cá nóc, so biển, bạch tuộc vòng xanh, các loại động vật lưỡng cư hoặc côn trùng lạ.
• Khuyến cáo người dân thực hiện ăn chín, uống chín, không ăn các món ăn chế biến từ phủ tạng động vật hoang dã hoặc các loại hải sản không rõ nguồn gốc.

3. Tăng cường giám sát chủ động và phòng ngừa nguy cơ

Công tác giám sát dịch tễ và các nguồn nguy cơ được đặt lên hàng đầu thông qua các nhiệm vụ cụ thể:

• Chỉ đạo các cơ quan y tế địa phương phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở để giám sát chặt chẽ tình hình ngộ độc thực phẩm trên địa bàn.
• Phát hiện sớm các khu vực có nguy cơ cao xuất hiện nấm độc, cây độc để cảnh báo kịp thời cho người dân xung quanh.
• Tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, các chợ đầu mối, ngăn chặn việc mua bán các sản phẩm tự nhiên có chứa độc tố nguy hiểm.

4. Nâng cao năng lực cấp cứu, điều trị và xử lý sự cố

Để hạn chế tối đa thiệt hại về người khi xảy ra ngộ độc, công văn nhấn mạnh việc chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó:

• Các cơ sở y tế trên địa bàn phải chuẩn bị đầy đủ cơ số thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế và nhân lực chuyên môn để sẵn sàng cấp cứu, điều trị kịp thời cho bệnh nhân bị ngộ độc do độc tố tự nhiên.
• Xây dựng quy trình tiếp nhận, phân loại và chuyển tuyến an toàn đối với các trường hợp ngộ độc nặng, tránh để xảy ra tử vong do chậm trễ trong quá trình cấp cứu.
• Khi xảy ra vụ ngộ độc, cần nhanh chóng điều tra xác định rõ nguyên nhân, lấy mẫu kiểm nghiệm và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, không để độc tố tiếp tục phát tán ra cộng đồng.

5. Trách nhiệm triển khai của các cơ quan quản lý địa phương

Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Ban Quản lý An toàn thực phẩm và các đơn vị liên quan nghiêm túc thực hiện:

• Chủ động tham mưu cho Ủy ban nhân dân các cấp xây dựng kế hoạch chi tiết về phòng chống ngộ độc do độc tố tự nhiên phù hợp với đặc thù địa phương.
• Báo cáo kịp thời, đầy đủ các vụ ngộ độc thực phẩm về Cục An toàn thực phẩm theo đúng quy định hiện hành để phối hợp chỉ đạo xử lý.
• Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu các cấp chính quyền địa phương trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm trên địa bàn quản lý.

Tóm lại, Công văn 278/ATTP-NĐTT là văn bản chỉ đạo kịp thời, nhấn mạnh vào giải pháp phòng ngừa chủ động thông qua tuyên truyền và giám sát chặt chẽ, nhằm bảo vệ sức khỏe và tính mạng của người dân trước các nguy cơ ngộ độc thực phẩm do độc tố tự nhiên trong năm 2023.