Công văn 2731/TCHQ-GSQL năm 2019 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản quan trọng hướng dẫn về thủ tục nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Văn bản này nhằm thống nhất thực hiện các quy định tại Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với nhóm hàng hóa đặc thù này.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh của hướng dẫn

Công văn tập trung hướng dẫn cơ quan hải quan địa phương và các doanh nghiệp nhập khẩu thực hiện đúng quy trình đối với các đối tượng sau:

• Máy móc, thiết bị đã qua sử dụng có mã HS thuộc Chương 84 và Chương 85 quy định tại Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
• Dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng được nhập khẩu để thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam.
• Các trường hợp loại trừ không áp dụng quy định tại Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg, bao gồm hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu, tạm nhập tái xuất, hoặc nhập khẩu phục vụ nghiên cứu khoa học.

Quy định chi tiết về hồ sơ và thủ tục hải quan nhập khẩu

Để thông quan hàng hóa là máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, doanh nghiệp cần chuẩn bị và nộp các chứng từ sau ngoài hồ sơ hải quan thông thường:

• Văn bản cam kết của doanh nghiệp: Doanh nghiệp phải nộp bản chính văn bản cam kết về việc máy móc, thiết bị đáp ứng các tiêu chí về tuổi thiết bị (không quá 10 năm tính từ năm sản xuất đến năm nhập khẩu) và mục đích sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất của chính doanh nghiệp.
• Chứng thư giám định: Đối với các trường hợp bắt buộc phải giám định, doanh nghiệp phải nộp chứng thư giám định được cấp bởi tổ chức giám định được chỉ định hoặc thừa nhận theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Hồ sơ dự án đầu tư: Đối với dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, doanh nghiệp phải nộp bản sao quyết định chủ trương đầu tư hoặc giấy chứng nhận đăng ký đầu tư kèm theo danh mục máy móc, thiết bị dự kiến nhập khẩu.

Quy trình đưa hàng về bảo quản và thực hiện giám định

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo quản lý chặt chẽ, Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể:

• Doanh nghiệp được phép đưa hàng hóa về địa điểm bảo quản để thực hiện giám định nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về kho bãi và có đơn đề nghị đưa hàng về bảo quản theo mẫu quy định.
• Cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai có trách nhiệm giám sát, niêm phong (nếu cần thiết) và phối hợp với tổ chức giám định để thực hiện việc kiểm tra thực tế hàng hóa tại địa điểm bảo quản của doanh nghiệp.
• Trong thời hạn quy định kể từ ngày đưa hàng về bảo quản, doanh nghiệp phải nộp kết quả giám định cho cơ quan hải quan để làm cơ sở quyết định thông quan hàng hóa.

Biện pháp xử lý đối với hàng hóa không đạt tiêu chuẩn nhập khẩu

Công văn nêu rõ các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với các trường hợp vi phạm quy định nhập khẩu:

• Trường hợp kết quả giám định cho thấy máy móc, thiết bị không đáp ứng các tiêu chí về tuổi thiết bị hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn, bảo vệ môi trường theo quy định tại Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg, cơ quan hải quan sẽ không giải quyết thông quan.
• Doanh nghiệp có hành vi nhập khẩu hàng hóa không đạt tiêu chuẩn sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật về hải quan và buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là tái xuất hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tiêu hủy.