Giới thiệu chung về Công văn 2694/TCMT-QLCT

Công văn 2694/TCMT-QLCT được ban hành bởi Tổng cục Môi trường nhằm hướng dẫn và làm rõ các chính sách quản lý đối với mặt hàng kiềm thải. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là cơ quan hải quan và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hóa chất, môi trường xác định đúng bản chất pháp lý, quy trình quản lý, vận chuyển và xử lý mặt hàng này theo đúng quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Phân loại và xác định bản chất của kiềm thải

Theo nội dung hướng dẫn, việc quản lý mặt hàng kiềm thải được căn cứ trên các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp lý hiện hành về quản lý chất thải nguy hại:

• Kiềm thải phát sinh từ các quá trình sản xuất công nghiệp (như lọc hóa dầu, sản xuất hóa chất, dệt nhuộm, sản xuất giấy) thường có độ kiềm cực cao với chỉ số pH lớn hơn hoặc bằng 12.5. Do đó, mặt hàng này được phân loại là chất thải nguy hại dựa trên đặc tính ăn mòn theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ngưỡng chất thải nguy hại.
• Việc xác định mã chất thải nguy hại đối với kiềm thải phải tuân thủ danh mục chất thải nguy hại do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành.

Chính sách quản lý hoạt động xuất nhập khẩu kiềm thải

Tổng cục Môi trường đưa ra quan điểm nghiêm ngặt đối với hoạt động xuất nhập khẩu mặt hàng kiềm thải nhằm ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường xuyên biên giới:

• Nghiêm cấm nhập khẩu: Kiềm thải không nằm trong danh mục phế liệu được phép nhập khẩu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất tại Việt Nam. Do đó, mọi hành vi nhập khẩu kiềm thải dưới mọi hình thức đều là vi phạm pháp luật.
• Quy định về xuất khẩu: Trong trường hợp doanh nghiệp có nhu cầu xuất khẩu kiềm thải ra nước ngoài để tái chế hoặc xử lý, hoạt động này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Công ước Basel về kiểm soát vận chuyển xuyên biên giới chất thải nguy hại và việc tiêu hủy chúng. Doanh nghiệp xuất khẩu phải thực hiện đầy đủ thủ tục xin phép và được Bộ Tài nguyên và Môi trường chấp thuận bằng văn bản.

Quy trình quản lý và xử lý kiềm thải trong nước

Đối với lượng kiềm thải phát sinh từ hoạt động sản xuất nội địa, văn bản nhấn mạnh các yêu cầu quản lý nghiêm ngặt sau:

• Trách nhiệm của chủ nguồn thải: Các cơ sở sản xuất phát sinh kiềm thải phải thực hiện khai báo, phân loại, thu gom và lưu giữ an toàn trong các thiết bị, kho bãi chuyên dụng, bảo đảm không rò rỉ, phát tán ra môi trường xung quanh.
• Vận chuyển và xử lý: Việc chuyển giao kiềm thải chỉ được thực hiện với các đơn vị có giấy phép xử lý chất thải nguy hại phù hợp. Phương tiện vận chuyển phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật về an toàn môi trường và phòng ngừa sự cố hóa chất.
• Ưu tiên tái chế, tái sử dụng: Khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ trung hòa, tái chế hoặc thu hồi các thành phần có lợi từ kiềm thải một cách hợp pháp nhằm giảm thiểu lượng chất thải phải tiêu hủy ra môi trường.

Trách nhiệm phối hợp của các cơ quan chức năng

Để đảm bảo hiệu quả thực thi chính sách, Công văn 2694/TCMT-QLCT yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý:

• Cơ quan Hải quan có trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ các lô hàng khai báo là hóa chất, dung dịch kiềm hoặc phế liệu nhập khẩu để kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, đưa kiềm thải trái phép vào lãnh thổ Việt Nam.
• Sở Tài nguyên và Môi trường các địa phương tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra giám sát các cơ sở phát sinh, vận chuyển và xử lý kiềm thải trên địa bàn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.