Công văn 2658/BKHCN-ĐTG được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành năm 2019 nhằm hướng dẫn và làm rõ các quy định liên quan đến việc nhập khẩu linh kiện, phụ tùng, bộ phận thay thế đã qua sử dụng. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp và cơ quan hải quan thực hiện thống nhất, đúng quy định tại Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh của văn bản

• Công văn tập trung hướng dẫn việc nhập khẩu các loại linh kiện, phụ tùng, bộ phận thay thế đã qua sử dụng phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị trong nước.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động nhập khẩu linh kiện, phụ tùng đã qua sử dụng và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan, đặc biệt là cơ quan Hải quan tại các cửa khẩu.

Các nguyên tắc cốt lõi về nhập khẩu linh kiện, phụ tùng đã qua sử dụng

Bộ Khoa học và Công nghệ đã đưa ra các chỉ đạo cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp khi thực hiện Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg, cụ thể như sau:

• Mục đích nhập khẩu bắt buộc: Việc nhập khẩu linh kiện, phụ tùng, bộ phận thay thế đã qua sử dụng chỉ được phép thực hiện khi nhằm mục đích thay thế, sửa chữa cho các máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đang vận hành tại chính nhà máy, cơ sở sản xuất của doanh nghiệp.
• Hạn chế thương mại hóa: Nghiêm cấm việc nhập khẩu các loại linh kiện, phụ tùng đã qua sử dụng với mục đích kinh doanh thương mại thuần túy hoặc sử dụng để lắp ráp thành các sản phẩm mới để bán ra thị trường, trừ các trường hợp đặc biệt được Thủ tướng Chính phủ cho phép.
• Yêu cầu về hồ sơ và thủ tục: Doanh nghiệp khi làm thủ tục nhập khẩu phải xuất trình đầy đủ tài liệu chứng minh nhu cầu sử dụng thực tế, văn bản cam kết tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ và mục đích sử dụng đúng quy định.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan quản lý liên quan

• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Phải đảm bảo các linh kiện, phụ tùng nhập khẩu đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn kỹ thuật, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật Việt Nam. Doanh nghiệp phải chịu sự thanh tra, kiểm tra của các cơ quan chức năng về việc sử dụng các mặt hàng này sau khi thông quan.
• Đối với cơ quan Hải quan: Căn cứ vào các hướng dẫn tại Công văn này và Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg để thực hiện thủ tục thông quan nhanh chóng cho doanh nghiệp, đồng thời giám sát chặt chẽ để tránh việc lợi dụng chính sách nhập khẩu rác thải công nghệ hoặc thiết bị lạc hậu vào Việt Nam.

Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn của văn bản

Công văn 2658/BKHCN-ĐTG đóng vai trò là giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình thông quan hàng hóa đã qua sử dụng. Văn bản vừa đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất liên tục thông qua việc chủ động nguồn linh kiện thay thế, vừa bảo vệ môi trường và ngăn ngừa nguy cơ Việt Nam trở thành bãi thải công nghệ của thế giới.