Giới thiệu về Công văn 244/TANDTC-PC năm 2019

Công văn 244/TANDTC-PC được Tòa án nhân dân tối cao ban hành nhằm đôn đốc và hướng dẫn các Tòa án nhân dân, Tòa án quân sự các cấp triển khai thi hành nghiêm túc, hiệu quả Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC. Đây là văn bản liên tịch quan trọng quy định về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Các nội dung trọng tâm trong việc thi hành Thông tư liên tịch 10/2018/TTLT

Để bảo đảm các quy định của Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT được thực hiện thống nhất và hiệu quả, Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu các Tòa án tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ cốt lõi sau:

• Trách nhiệm giải thích và thông báo quyền được trợ giúp pháp lý: Thẩm phán, Thư ký Tòa án khi thụ lý vụ án phải có trách nhiệm giải thích rõ ràng, đầy đủ về quyền được trợ giúp pháp lý cho các đối tượng thuộc diện được trợ giúp theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý. Việc giải thích này phải được ghi nhận bằng biên bản và lưu trong hồ sơ vụ án để làm căn cứ giám sát.
• Cung cấp thông tin và chuyển yêu cầu trợ giúp pháp lý: Khi người thuộc diện được trợ giúp pháp lý hoặc người đại diện của họ có yêu cầu, Tòa án phải kịp thời thông báo hoặc chuyển hồ sơ yêu cầu đến Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tại địa phương để cử người thực hiện trợ giúp pháp lý (Trợ giúp viên pháp lý hoặc Luật sư) tham gia tố tụng bảo vệ quyền lợi cho họ.
• Tạo điều kiện thuận lợi cho người thực hiện trợ giúp pháp lý: Các Tòa án phải bảo đảm tối đa các quyền tố tụng của Trợ giúp viên pháp lý và Luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý tương tự như đối với người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khác. Điều này bao gồm việc cấp giấy chứng nhận tham gia tố tụng, cho phép tiếp cận, đọc, ghi chép, sao chụp tài liệu trong hồ sơ vụ án và tham gia đầy đủ các phiên tòa, phiên họp.
• Tăng cường công tác phối hợp liên ngành: Tòa án nhân dân các cấp có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Sở Tư pháp, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước và các cơ quan tiến hành tố tụng cùng cấp (Công an, Viện kiểm sát) để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện công tác phối hợp trợ giúp pháp lý tại địa phương.
• Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo: Định kỳ, các Tòa án phải thực hiện việc thống kê số liệu các vụ việc có người thực hiện trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng để tổng hợp, báo cáo Tòa án nhân dân tối cao và Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý theo đúng quy định.

Ý nghĩa và tác động của việc triển khai Công văn 244/TANDTC-PC

Việc triển khai quyết liệt Công văn 244/TANDTC-PC góp phần bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong việc áp dụng pháp luật về trợ giúp pháp lý trong hệ thống Tòa án nhân dân. Hoạt động này không chỉ giúp bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng yếu thế trong xã hội (như người nghèo, người dân tộc thiểu số, trẻ em, người khuyết tật) mà còn góp phần nâng cao chất lượng tranh tụng tại tòa, hướng tới một nền tư pháp công bằng, dân chủ và nghiêm minh.