Giới thiệu chung về Công văn 2396/TCHQ-TXNK

Công văn 2396/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất thực hiện các quy định về việc đăng ký Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu miễn thuế (sau đây gọi tắt là Danh mục miễn thuế). Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương, đảm bảo việc áp dụng chính sách ưu đãi thuế nhập khẩu đúng đối tượng, đúng quy định của pháp luật.

Đối tượng và trường hợp phải đăng ký Danh mục miễn thuế

Theo hướng dẫn, các tổ chức, cá nhân có dự án đầu tư thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 18/2021/NĐ-CP) phải thực hiện đăng ký Danh mục miễn thuế trước khi nhập khẩu lô hàng đầu tiên. Các trường hợp cụ thể bao gồm:

• Hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định của đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư.
• Hàng hóa nhập khẩu phục vụ hoạt động dầu khí, đóng tàu, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.
• Nguyên liệu, vật tư, linh kiện trong nước chưa sản xuất được nhập khẩu để sản xuất của các dự án thuộc danh mục ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư.

Thẩm quyền và địa điểm đăng ký Danh mục miễn thuế

Công văn làm rõ quy định về cơ quan hải quan có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng ký Danh mục miễn thuế của doanh nghiệp:

• Doanh nghiệp thực hiện đăng ký Danh mục miễn thuế tại Cục Hải quan nơi thực hiện dự án đầu tư hoặc nơi có trụ sở chính của doanh nghiệp (đối với các dự án được thực hiện ở nhiều tỉnh, thành phố khác nhau hoặc dự án di động).
• Đối với các dự án sử dụng vốn ODA, thẩm quyền tiếp nhận thuộc về Cục Hải quan nơi chủ dự án hoặc nhà thầu chính đóng trụ sở.

Hồ sơ và thủ tục đăng ký Danh mục miễn thuế

Quy trình đăng ký được thực hiện chủ yếu thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của ngành Hải quan (VNACCS/VCIS). Hồ sơ đăng ký bao gồm các tài liệu cốt lõi sau:

• Công văn đề nghị đăng ký Danh mục miễn thuế, trong đó nêu rõ lý do, căn cứ pháp lý và cam kết sử dụng hàng hóa đúng mục đích.
• Danh mục hàng hóa đề nghị miễn thuế kèm theo Phiếu theo dõi trừ lùi (được lập trên hệ thống điện tử).
• Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc tài liệu tương đương thể hiện dự án thuộc đối tượng ưu đãi đầu tư.
• Bản thuyết minh kỹ thuật hoặc tài liệu liên quan chứng minh tính hợp lệ của hàng hóa nhập khẩu phục vụ dự án.

Nguyên tắc kiểm tra và xử lý của cơ quan Hải quan

Sau khi tiếp nhận hồ sơ từ người khai hải quan, cơ quan Hải quan thực hiện kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ:

• Trường hợp hồ sơ đầy đủ và hợp lệ: Cơ quan Hải quan thực hiện phê duyệt Danh mục miễn thuế trên hệ thống điện tử trong thời hạn quy định.
• Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc cần làm rõ: Cơ quan Hải quan phải thông báo bằng văn bản hoặc qua hệ thống điện tử để doanh nghiệp bổ sung, giải trình cụ thể.
• Cơ quan Hải quan có quyền từ chối đăng ký nếu phát hiện dự án không thuộc đối tượng ưu đãi hoặc hàng hóa đăng ký không phù hợp với mục tiêu, quy mô của dự án.

Sửa đổi, bổ sung Danh mục miễn thuế đã đăng ký

Trong quá trình thực hiện dự án, nếu có sự thay đổi về quy mô, thiết kế hoặc nhu cầu sử dụng hàng hóa, doanh nghiệp được phép sửa đổi, bổ sung Danh mục miễn thuế:

• Doanh nghiệp phải gửi hồ sơ đề nghị sửa đổi, bổ sung trước thời điểm nhập khẩu hàng hóa thuộc phần sửa đổi, bổ sung đó.
• Thủ tục sửa đổi, bổ sung được thực hiện tương tự như thủ tục đăng ký lần đầu trên hệ thống điện tử.

Trách nhiệm của doanh nghiệp sau khi đăng ký

Doanh nghiệp sau khi được phê duyệt Danh mục miễn thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ sau:

• Sử dụng hàng hóa nhập khẩu miễn thuế đúng mục đích đã đăng ký. Mọi hành vi chuyển nhượng, thanh lý hoặc thay đổi mục đích sử dụng mà không khai báo với cơ quan Hải quan đều bị coi là vi phạm pháp luật về thuế.
• Thực hiện báo cáo tình hình sử dụng hàng hóa nhập khẩu miễn thuế định kỳ hàng năm cho cơ quan Hải quan nơi đăng ký Danh mục miễn thuế.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến việc nhập khẩu và sử dụng hàng hóa để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan khi có yêu cầu.