Giới thiệu về Công văn 2395/GSQL-GQ4 năm 2018

Công văn 2395/GSQL-GQ4 được ban hành bởi Cục Giám sát quản lý về Hải quan nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu AANZ. Đây là mẫu C/O được cấp trong khuôn khổ Hiệp định thành lập Khu vực thương mại tự do ASEAN - Úc - Ni-u Di-lân (AANZFTA). Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất nghiệp vụ kiểm tra xuất xứ của cơ quan hải quan địa phương, giảm thiểu ách tắc hàng hóa và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 2395/GSQL-GQ4

1. Quy định về việc thể hiện trị giá FOB trên C/O mẫu AANZ

Một trong những vướng mắc phổ biến nhất của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương là việc khai báo trị giá FOB trên ô số 9 của C/O mẫu AANZ. Công văn đã làm rõ các nguyên tắc áp dụng cụ thể:

• Trị giá FOB chỉ bắt buộc phải khai báo trên C/O mẫu AANZ đối với những lô hàng áp dụng tiêu chí xuất xứ Hàm lượng giá trị khu vực (RVC - Regional Value Content).
• Đối với các hàng hóa áp dụng tiêu chí xuất xứ khác (như tiêu chí chuyển đổi mã số thuế - CTC, tiêu chí công đoạn gia công chế biến cụ thể - SP, hoặc tiêu chí xuất xứ thuần túy - WO), việc khai báo trị giá FOB là không bắt buộc.
• Cơ quan hải quan không được từ chối C/O mẫu AANZ chỉ vì lý do thiếu trị giá FOB nếu hàng hóa đó không áp dụng tiêu chí RVC.

2. Xử lý các khác biệt nhỏ và lỗi kỹ thuật trên C/O

Để tránh việc bác bỏ C/O một cách cứng nhắc đối với các lỗi không ảnh hưởng đến bản chất xuất xứ, công văn hướng dẫn cụ thể:

• Các khác biệt nhỏ mang tính chất kỹ thuật như lỗi chính tả, lỗi đánh máy, hoặc sự khác biệt nhỏ về cách trình bày thông tin trên C/O (nhưng không làm thay đổi bản chất và tính xác thực của thông tin) sẽ không làm mất đi hiệu lực của C/O.
• Cơ quan hải quan cấp cơ sở cần linh hoạt đối chiếu thông tin trên C/O với các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan khác (như hóa đơn thương mại, vận đơn, tờ khai hải quan) để xác định tính đồng nhất và tính xác thực của nguồn gốc hàng hóa.

3. Hướng dẫn đối với trường hợp hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành

Trong hoạt động thương mại quốc tế, việc mua bán qua trung gian (bên thứ ba) diễn ra rất phổ biến. Công văn 2395/GSQL-GQ4 lưu ý các điểm sau khi kiểm tra C/O mẫu AANZ có hóa đơn bên thứ ba:

• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được thể hiện rõ ràng trên C/O mẫu AANZ (thường là tại ô số 7 hoặc ô số 13 tùy theo hướng dẫn cụ thể của Hiệp định).
• Phải tích chọn vào ô "Third Party Invoicing" (Hóa đơn bên thứ ba) trên C/O để đảm bảo tính hợp lệ về mặt hình thức.
• Thông tin về số hóa đơn và ngày hóa đơn của bên thứ ba phải khớp với chứng từ thực tế đi kèm trong bộ hồ sơ hải quan.

4. Quy trình xác minh xuất xứ khi có nghi ngờ hợp lý

Trong trường hợp cơ quan hải quan có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O mẫu AANZ hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, công văn yêu cầu thực hiện theo đúng quy trình:

• Không được tự ý bác bỏ C/O ngay lập tức khi chưa có kết luận rõ ràng, trừ trường hợp có sai sót nghiêm trọng không thể khắc phục.
• Tiến hành gửi yêu cầu xác minh thông tin đến cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu theo đúng quy định của Hiệp định AANZFTA.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa vẫn được thông quan theo quy định chung nhưng doanh nghiệp phải nộp thuế theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc bảo lãnh thuế, sau khi có kết quả xác minh hợp lệ sẽ tiến hành hoàn thuế hoặc xử lý theo quy định pháp luật.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 2395/GSQL-GQ4 năm 2018 đã tháo gỡ kịp thời các rào cản kỹ thuật trong quá trình thông quan hàng hóa áp dụng ưu đãi thuế quan đặc biệt theo Hiệp định AANZFTA. Việc làm rõ các quy định về trị giá FOB và hóa đơn bên thứ ba giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong khâu chuẩn bị chứng từ, đồng thời giúp công chức hải quan có cơ sở pháp lý rõ ràng để thực thi công vụ, hạn chế tối đa sự chồng chéo và không thống nhất giữa các chi cục hải quan trên toàn quốc.