Công văn 2389/VPCP-CN năm 2021 do Văn phòng Chính phủ ban hành đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vướng mắc pháp lý liên quan đến việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho Nhà đầu tư thực hiện dự án theo hình thức Xây dựng - Chuyển giao (BT). Đây là văn bản mang tính định hướng nhằm hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Định hướng xử lý việc thanh toán cho nhà đầu tư dự án BT bằng tài sản công

• Nguyên tắc áp dụng pháp luật: Việc sử dụng tài sản công (bao gồm quỹ đất, trụ sở làm việc, tài sản kết cấu hạ tầng...) để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Đất đai, Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
• Giải quyết điều khoản chuyển tiếp: Đối với các dự án BT đã ký hợp đồng trước ngày Luật PPP có hiệu lực thi hành, việc thanh toán bằng tài sản công cần được rà soát kỹ lưỡng nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, đồng thời tránh thất thoát tài sản nhà nước.
• Xác định giá trị tài sản công thanh toán: Giá trị tài sản công dùng để thanh toán cho nhà đầu tư phải được xác định theo giá thị trường tại thời điểm thanh toán và tuân thủ quy trình thẩm định giá nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật.

Hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật PPP

• Phối hợp liên ngành: Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan tiếp thu, giải trình và hoàn thiện các nội dung về cơ chế thanh toán dự án BT trong dự thảo Nghị định.
• Đảm bảo tính khả thi và minh bạch: Các quy định trong dự thảo Nghị định phải rõ ràng, minh bạch, dễ thực hiện, khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế của cơ chế thanh toán dự án BT bằng tài sản công trước đây.
• Hạn chế tối đa rủi ro pháp lý: Việc chuyển tiếp và xử lý các dự án BT đang triển khai phải được quy định cụ thể, tránh tạo ra khoảng trống pháp lý hoặc gây khiếu nại, khiếu kiện kéo dài từ phía các nhà đầu tư.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với thực tế triển khai

• Tháo gỡ điểm nghẽn cho các dự án BT chuyển tiếp: Công văn tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương và nhà đầu tư phối hợp xử lý dứt điểm các vướng mắc trong việc thanh toán quỹ đất cho các dự án BT đã hoàn thành hoặc đang thực hiện dở dang.
• Bảo vệ tài sản nhà nước: Việc siết chặt quy trình sử dụng tài sản công để thanh toán giúp ngăn chặn tình trạng thất thoát, lãng phí và trục lợi từ đất đai thông qua các dự án BT.
• Tạo môi trường đầu tư lành mạnh: Góp phần củng cố niềm tin của các nhà đầu tư tư nhân khi tham gia vào các dự án hạ tầng theo phương thức PPP mới, đảm bảo tính thượng tôn pháp luật.