Giới thiệu về Công văn 2333/TCHQ-TXNK năm 2022

Công văn 2333/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về việc phân bổ trị giá của phần mềm điều khiển, vận hành nhập khẩu. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong quá trình xác định trị giá tính thuế đối với các loại phần mềm đi kèm máy móc, thiết bị nhập khẩu, đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc.

Cơ sở pháp lý áp dụng trong việc xác định trị giá hải quan

Tổng cục Hải quan căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành để đưa ra hướng dẫn, bao gồm:

• Luật Hải quan năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Thông tư số 39/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Thông tư số 60/2019/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 39/2015/TT-BTC, đặc biệt là các quy định liên quan đến trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu có chứa phần mềm.

Nguyên tắc xác định trị giá đối với phần mềm điều khiển, vận hành

Theo hướng dẫn tại Công văn 2333/TCHQ-TXNK, việc xác định trị giá hải quan đối với phần mềm nhập khẩu để điều khiển, vận hành máy móc, thiết bị được thực hiện theo các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Trường hợp phần mềm được chứa đựng trong phương tiện lưu trữ (vật thể mang tin): Trị giá hải quan là trị giá của phương tiện lưu trữ (như đĩa CD, DVD, thẻ nhớ, ổ cứng...). Nếu trị giá của phần mềm được tách riêng với trị giá của phương tiện lưu trữ trên hóa đơn thương mại thì trị giá hải quan không bao gồm trị giá của phần mềm.
• Trường hợp phần mềm điều khiển, vận hành đi kèm máy móc, thiết bị: Nếu phần mềm là một bộ phận không thể tách rời để máy móc, thiết bị có thể vận hành, hoạt động được theo đúng công năng, và trị giá của phần mềm được tính chung trong giá trị của máy móc, thiết bị thì trị giá của phần mềm phải được cộng vào trị giá hải quan của máy móc, thiết bị đó.
• Trường hợp phần mềm được nhập khẩu độc lập qua internet hoặc phương tiện truyền dẫn điện tử: Đối với các phần mềm điều khiển, vận hành được tải trực tiếp từ internet hoặc truyền qua các phương tiện điện tử để cài đặt vào máy móc, thiết bị đã nhập khẩu trước đó, việc xác định trị giá tính thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về phí bản quyền, quyền phân phối hoặc các khoản điều chỉnh cộng theo quy định pháp luật.

Hướng dẫn phân bổ trị giá phần mềm vào máy móc, thiết bị

Công văn hướng dẫn chi tiết cách thức phân bổ trị giá phần mềm khi doanh nghiệp nhập khẩu hệ thống máy móc đồng bộ hoặc nhiều thiết bị khác nhau:

• Doanh nghiệp phải tự kê khai, tự xác định trị giá và thực hiện phân bổ trị giá phần mềm vào từng máy móc, thiết bị cụ thể theo nguyên tắc phân bổ hợp lý (ví dụ: phân bổ theo tỷ lệ trị giá của từng máy móc, thiết bị hoặc theo hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất).
• Việc phân bổ phải được thể hiện rõ ràng trên tờ khai hải quan và các chứng từ kèm theo hồ sơ hải quan.
• Trường hợp không thể phân bổ chi tiết, doanh nghiệp cần liên hệ với cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai để được hướng dẫn xử lý theo đúng quy định về trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu đặc thù.

Trách nhiệm của Doanh nghiệp và Cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật, Công văn 2333/TCHQ-TXNK quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Đối với người khai hải quan (Doanh nghiệp): Có nghĩa vụ kê khai trung thực, đầy đủ trị giá phần mềm, cung cấp các tài liệu kỹ thuật, hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, thỏa thuận cấp phép sử dụng phần mềm (license agreement) để chứng minh tính hợp pháp và chính xác của trị giá khai báo.
• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin khai báo của doanh nghiệp với các tài liệu kèm theo. Trường hợp phát hiện nghi vấn về trị giá khai báo hoặc việc phân bổ trị giá phần mềm không đúng quy định, cơ quan hải quan tiến hành tham vấn hoặc kiểm tra sau thông quan để xác định đúng trị giá tính thuế, tránh thất thu ngân sách nhà nước.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 2333/TCHQ-TXNK năm 2022 đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình thủ tục hải quan đối với loại hình tài sản vô hình đi kèm tài sản hữu hình. Việc làm rõ cách thức phân bổ trị giá phần mềm giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc lập kế hoạch tài chính, khai báo hải quan chính xác, giảm thiểu rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan và thuế.