Giới thiệu chung về Công văn 2274/TCT-KK năm 2013

Công văn 2274/TCT-KK được Tổng cục Thuế ban hành nhằm mục đích tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và giám sát chặt chẽ quy trình hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT). Văn bản này tập trung hướng dẫn các biện pháp nghiệp vụ cụ thể để phân loại hồ sơ hoàn thuế, kiểm soát rủi ro và ngăn chặn các hành vi gian lận, trục lợi tiền hoàn thuế từ ngân sách nhà nước, đặc biệt là thông qua việc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp và các giao dịch thanh toán qua ngân hàng có dấu hiệu đáng ngờ.

Phân loại hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng

Công văn hướng dẫn chi tiết việc phân loại hồ sơ hoàn thuế thành hai nhóm đối tượng rõ ràng để áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp với mức độ rủi ro:

• Trường hợp kiểm tra trước, hoàn thuế sau: Áp dụng đối với các doanh nghiệp thuộc nhóm có rủi ro cao về thuế; doanh nghiệp có giao dịch mua bán với các đơn vị đã bỏ trốn hoặc mất tích; doanh nghiệp mới thành lập và hoạt động dưới 24 tháng; doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu qua các cửa khẩu biên giới đất liền hoặc có dấu hiệu nghi ngờ về tính xác thực của chứng từ thanh toán qua ngân hàng.
• Trường hợp hoàn thuế trước, kiểm tra sau: Áp dụng đối với người nộp thuế chấp hành tốt pháp luật về thuế, có hệ thống sổ sách kế toán rõ ràng, minh bạch và không thuộc các diện cảnh báo rủi ro cao. Tuy nhiên, công tác hậu kiểm vẫn phải được cơ quan thuế lên kế hoạch thực hiện nghiêm ngặt sau khi tiền thuế đã được hoàn.

Xử lý đối với hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn, ngừng hoạt động

Để ngăn chặn việc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp nhằm hợp thức hóa đầu vào để hoàn thuế, Tổng cục Thuế đưa ra các nguyên tắc xử lý nghiêm ngặt đối với các trường hợp liên quan đến doanh nghiệp bỏ trốn:

• Khi phát hiện doanh nghiệp có hóa đơn đầu vào của các đơn vị đã bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động trước ngày xuất hóa đơn, cơ quan thuế sẽ kiên quyết không chấp nhận khấu trừ và không hoàn thuế đối với các hóa đơn này.
• Đối với trường hợp hóa đơn phát sinh trước thời điểm doanh nghiệp bán hàng bỏ trốn, cơ quan thuế phải tiến hành kiểm tra, xác minh thực tế giao dịch mua bán hàng hóa, kiểm tra dòng tiền thanh toán để quyết định việc cho phép hoàn thuế hoặc tạm dừng hoàn thuế để tiếp tục điều tra làm rõ.

Kiểm tra và xác minh chứng từ thanh toán qua ngân hàng

Chứng từ thanh toán qua ngân hàng là điều kiện bắt buộc và quan trọng để được hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa xuất khẩu và các giao dịch mua vào có giá trị lớn:

• Cơ quan thuế có trách nhiệm đối chiếu, xác minh tính hợp pháp và tính thực tế của các chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Trường hợp phát hiện dòng tiền luân chuyển vòng vo, có dấu hiệu nộp tiền mặt vào tài khoản rồi chuyển đi ngay trong ngày, hoặc tài khoản thanh toán không đúng tên của bên mua hoặc bên bán, cơ quan thuế sẽ thực hiện tạm dừng hoàn thuế và phối hợp với các ngân hàng thương mại hoặc cơ quan công an để điều tra làm rõ bản chất giao dịch.

Trách nhiệm và sự phối hợp của cơ quan thuế các cấp

Công văn 2274/TCT-KK nhấn mạnh vai trò chỉ đạo và sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong ngành thuế cũng như các cơ quan liên quan:

• Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải chủ động xây dựng cơ sở dữ liệu về các doanh nghiệp có rủi ro cao, chia sẻ thông tin kịp thời để phục vụ công tác đối chiếu chéo hóa đơn giữa các địa phương.
• Tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng khác như cơ quan Hải quan, Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại và Cơ quan Cảnh sát điều tra để xử lý nhanh chóng, dứt điểm các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về thuế và hóa đơn.