Tóm tắt Công văn 2258/TCHQ-GSQL năm 2015 về nhập khẩu phế liệu

Công văn 2258/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các quy định pháp luật về quản lý, kiểm tra và thông quan đối với phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất. Văn bản tập trung vào việc siết chặt quy trình kiểm tra điều kiện bảo vệ môi trường và thủ tục ký quỹ bảo đảm.

Quy định về Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường

Công văn hướng dẫn chi tiết về việc kiểm tra tính pháp lý của Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường đối với tổ chức, cá nhân trực tiếp sử dụng phế liệu làm nguyên liệu sản xuất hoặc nhận ủy thác nhập khẩu:

• Cơ quan hải quan chỉ chấp nhận thông quan cho các lô hàng phế liệu khi doanh nghiệp xuất trình được Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu còn hiệu lực do cơ quan có thẩm quyền cấp.
• Công chức hải quan có trách nhiệm đối chiếu kỹ lưỡng chủng loại, mã HS và danh mục phế liệu thực tế nhập khẩu với nội dung được phép nhập khẩu ghi trên Giấy xác nhận.
• Trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu ủy thác, phải xuất trình hợp đồng ủy thác ký với tổ chức, cá nhân đã được cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường tương ứng với loại phế liệu nhập khẩu đó.

Thủ tục kiểm tra việc ký quỹ bảo vệ môi trường

Ký quỹ bảo vệ môi trường là điều kiện bắt buộc trước khi tiến hành thủ tục thông quan hàng hóa nhằm đảm bảo trách nhiệm xử lý rủi ro môi trường của doanh nghiệp:

• Doanh nghiệp nhập khẩu phải thực hiện ký quỹ bảo vệ môi trường đối với từng lô hàng phế liệu nhập khẩu trước khi tiến hành thủ tục thông quan.
• Hồ sơ hải quan phải bổ sung chứng từ chứng minh đã nộp tiền ký quỹ bảo vệ môi trường (Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước hoặc giấy tờ xác nhận ký quỹ của Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam hoặc tổ chức tín dụng hợp pháp).
• Cơ quan hải quan kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ ký quỹ, đối chiếu số tiền ký quỹ tương ứng với khối lượng và chủng loại phế liệu đăng ký trên tờ khai hải quan theo đúng biểu tỷ lệ quy định.

Tăng cường kiểm tra thực tế và giám sát hải quan

Để ngăn chặn tình trạng lợi dụng nhập khẩu phế liệu để đưa chất thải nguy hại vào lãnh thổ Việt Nam, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Áp dụng biện pháp kiểm tra thực tế hàng hóa một cách nghiêm ngặt đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu, tập trung kiểm tra về tạp chất, độ sạch và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.
• Trường hợp phát hiện lô hàng có dấu hiệu lẫn chất thải, tạp chất vượt quá tỷ lệ cho phép hoặc không đúng chủng loại khai báo, cơ quan hải quan phải dừng ngay tiến trình thông quan và phối hợp với cơ quan quản lý môi trường địa phương để lấy mẫu trưng cầu giám định.
• Giám sát chặt chẽ khu vực lưu giữ phế liệu tại các cảng biển, cửa khẩu, không cho phép doanh nghiệp tự ý đưa hàng về bảo quản khi chưa hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ về thủ tục hải quan và ký quỹ bảo vệ môi trường.

Biện pháp xử lý đối với các trường hợp vi phạm

Công văn đưa ra các chế tài và phương án xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm quy định nhập khẩu phế liệu:

• Kiên quyết từ chối thông quan và yêu cầu tái xuất ngay lập tức đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu không có Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường hoặc không thực hiện ký quỹ theo quy định.
• Đối với các lô hàng phế liệu không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, doanh nghiệp nhập khẩu phải chịu trách nhiệm thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm việc tái xuất hoặc tiêu hủy dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan và cơ quan quản lý môi trường.
• Tiến hành xử phạt vi phạm hành chính nghiêm minh đối với các hành vi gian lận thương mại, giả mạo hồ sơ, chứng từ ký quỹ hoặc cố tình nhập khẩu chất thải cấm dưới danh nghĩa phế liệu.