Giới thiệu chung về Công văn 2226/TCHQ-GSQL

Công văn 2226/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành vào ngày 09/04/2020 trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp trên toàn cầu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn nghiệp vụ cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu khẩu trang vải (bao gồm khẩu trang vải kháng khuẩn, khẩu trang vải chống bụi, khẩu trang vải thường), đồng thời đảm bảo kiểm soát chặt chẽ việc xuất khẩu khẩu trang y tế theo đúng quy định phòng chống dịch của Chính phủ.

Nội dung trọng tâm của Công văn 2226/TCHQ-GSQL

- Quy định về thủ tục xuất khẩu khẩu trang vải

• Tổng cục Hải quan hướng dẫn rõ các loại khẩu trang vải (khẩu trang vải thường, khẩu trang vải kháng khuẩn, khẩu trang vải chống bụi, khẩu trang thiết kế dạng 2D, 3D...) không thuộc đối tượng áp dụng chính sách hạn chế xuất khẩu theo Nghị quyết số 20/NQ-CP của Chính phủ.
• Doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục xuất khẩu các loại khẩu trang vải này không cần phải xin giấy phép xuất khẩu từ Bộ Y tế, giúp rút ngắn thời gian thông quan và giảm thiểu tối đa chi phí hành chính cho doanh nghiệp dệt may.

- Nguyên tắc phân loại và kiểm tra thực tế hàng hóa

• Cơ quan hải quan căn cứ vào nội dung khai báo của doanh nghiệp để thực hiện thông quan theo quy định. Tuy nhiên, để tránh việc lợi dụng xuất khẩu khẩu trang y tế dưới danh nghĩa khẩu trang vải, cơ quan hải quan sẽ áp dụng quản lý rủi ro và tiến hành kiểm tra thực tế đối với các lô hàng có dấu hiệu nghi ngờ.
• Tiêu chí kiểm tra tập trung vào việc xác định bản chất thực tế của hàng hóa. Nếu phát hiện doanh nghiệp có hành vi giả mạo, khai sai chủng loại để lách luật xuất khẩu khẩu trang y tế, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

- Sự phối hợp giữa cơ quan Hải quan và các cơ quan chuyên môn

• Trong trường hợp công chức hải quan không thể phân biệt được giữa khẩu trang vải kháng khuẩn và khẩu trang y tế bằng mắt thường, Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục sẽ phối hợp với các cơ quan kiểm định, tổ chức giám định hoặc cơ quan quản lý y tế địa phương để xác định chính xác chủng loại hàng hóa.
• Việc phối hợp này phải được thực hiện nhanh chóng, khách quan, tránh gây ách tắc hàng hóa xuất khẩu hợp pháp của doanh nghiệp tại các cửa khẩu.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp xuất khẩu

• Doanh nghiệp xuất khẩu phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của nội dung khai báo hải quan, đặc biệt là về chủng loại, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và mục đích sử dụng của khẩu trang xuất khẩu.
• Doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng các hồ sơ kỹ thuật, tài liệu chứng minh tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm (như chứng nhận hợp quy, kết quả thử nghiệm tính năng kháng khuẩn của cơ quan có thẩm quyền) để xuất trình khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra, đối chiếu.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2226/TCHQ-GSQL đã kịp thời giải quyết các vướng mắc phát sinh tại cửa khẩu, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho các doanh nghiệp dệt may Việt Nam chuyển hướng sản xuất và xuất khẩu khẩu trang vải trong thời điểm nhu cầu thế giới tăng cao. Đồng thời, văn bản cũng thể hiện sự linh hoạt, quyết liệt của Tổng cục Hải quan trong việc vừa đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp phát triển kinh tế, vừa thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ kiểm soát phòng chống dịch bệnh của quốc gia.