Công văn 2183/GSQL-GQ4 được ban hành bởi Cục Giám sát quản lý về Hải quan nhằm hướng dẫn nghiệp vụ liên quan đến việc trừ lùi Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) cho từng lần nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương khi thực hiện thủ tục thông quan đối với các lô hàng nhập khẩu nhiều lần sử dụng cùng một C/O.

Công văn tập trung làm rõ các nguyên tắc và quy trình thực hiện việc trừ lùi trị giá hoặc số lượng hàng hóa trên C/O đối với các trường hợp nhập khẩu từng phần, cụ thể như sau:

• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các lô hàng nhập khẩu đăng ký nhiều tờ khai hải quan khác nhau nhưng dùng chung một Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) hợp lệ, hoặc trường hợp hàng hóa được đưa vào kho ngoại quan sau đó nhập khẩu nội địa nhiều lần.
• Nguyên tắc thực hiện trừ lùi: Việc trừ lùi lượng hàng hóa nhập khẩu phải được thực hiện dựa trên số lượng hoặc trị giá thực tế của từng lần nhập khẩu. Tổng số lượng hoặc trị giá của các lần nhập khẩu không được vượt quá tổng số lượng hoặc trị giá ghi trên C/O gốc.
• Thủ tục đối với người khai hải quan: Doanh nghiệp phải xuất trình bản chính C/O cho cơ quan hải quan trong lần nhập khẩu đầu tiên để thiết lập Phiếu theo dõi trừ lùi. Trong các lần nhập khẩu tiếp theo, doanh nghiệp khai báo thông tin trừ lùi trên hệ thống thông quan điện tử và xuất trình phiếu theo dõi kèm bản sao C/O đã được xác nhận.
• Trách nhiệm của Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục: Công chức hải quan có nhiệm vụ kiểm tra, đối chiếu thông tin giữa C/O gốc, Phiếu theo dõi trừ lùi và thực tế hàng hóa nhập khẩu của từng tờ khai. Sau mỗi lần thông quan, công chức phải ghi rõ số lượng, trị giá đã nhập khẩu, ký xác nhận và cập nhật vào hệ thống quản lý để đảm bảo tính chính xác, tránh việc lợi dụng C/O để nhập khẩu vượt định mức.

Để được áp dụng cơ chế trừ lùi C/O, doanh nghiệp và cơ quan hải quan cần lưu ý các điều kiện pháp lý bắt buộc sau:

• Thời hạn hiệu lực của C/O: C/O phải còn hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan cho từng lần nhập khẩu cụ thể.
• Sự thống nhất của chứng từ: Các thông tin về người xuất khẩu, người nhập khẩu, mô tả hàng hóa, mã HS trên các tờ khai nhập khẩu từng lần phải hoàn toàn thống nhất với thông tin ghi trên C/O gốc và các chứng từ thương mại liên quan (như hóa đơn thương mại, vận đơn).
• Địa điểm làm thủ tục: Việc trừ lùi thường được thực hiện tại một Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai đầu tiên hoặc nơi lưu giữ C/O gốc để đảm bảo tính thống nhất trong việc theo dõi và quản lý số liệu.

Việc ban hành Công văn 2183/GSQL-GQ4 mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp:

• Tạo thuận lợi thương mại: Giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và thời gian khi không phải xin cấp nhiều C/O cho cùng một hợp đồng thương mại lớn được chia nhỏ thành nhiều chuyến hàng.
• Tăng cường hiệu quả quản lý: Giúp cơ quan hải quan kiểm soát chặt chẽ lượng hàng hóa hưởng ưu đãi thuế quan, ngăn chặn các hành vi gian lận xuất xứ thông qua việc quay vòng hoặc sử dụng quá hạn mức C/O.
• Thống nhất quy trình nghiệp vụ: Đảm bảo tính đồng bộ trong việc xử lý hồ sơ hải quan tại tất cả các cục, chi cục hải quan trên toàn quốc, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu gây khó khăn cho doanh nghiệp.