Giới thiệu về Công văn 2141/GSQL-GQ1 năm 2019

Công văn 2141/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2019 là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố. Văn bản này tập trung vào việc chấn chỉnh, tăng cường và hướng dẫn chi tiết công tác kiểm tra thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, đồng thời chủ động phòng chống các hành vi gian lận thương mại, giả mạo xuất xứ và ghi nhãn hàng hóa không đúng quy định.

Các nội dung chỉ đạo cốt lõi về kiểm tra thực tế hàng hóa

Công văn đưa ra các yêu cầu bắt buộc đối với cơ quan hải quan và công chức hải quan khi thực hiện quy trình kiểm tra thực tế hàng hóa, cụ thể bao gồm các nội dung sau:

• Kiểm tra chặt chẽ thông tin về nhãn hàng hóa và xuất xứ: Công chức hải quan khi tiến hành kiểm tra thực tế phải đối chiếu kỹ lưỡng các thông tin thể hiện trên nhãn hàng hóa, bao bì sản phẩm (như tên hàng hóa, tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa, xuất xứ hàng hóa, mã vạch, mã số...) với thông tin khai báo trên tờ khai hải quan và các chứng từ kèm theo hồ sơ hải quan.
• Phát hiện và ngăn chặn hành vi giả mạo xuất xứ Việt Nam: Đặc biệt lưu ý kiểm tra đối với các lô hàng nhập khẩu từ nước ngoài nhưng trên nhãn mác, bao bì lại thể hiện dòng chữ "Made in Vietnam", "Sản xuất tại Việt Nam" hoặc các thông tin, hình ảnh, chỉ dẫn địa lý nhằm tạo sự nhầm lẫn rằng hàng hóa đó có xuất xứ từ Việt Nam. Đây là hành vi gian lận nghiêm trọng cần được phát hiện sớm để xử lý nghiêm theo quy định.
• Quy trình ghi nhận và lưu trữ kết quả kiểm tra: Kết quả kiểm tra thực tế phải được công chức hải quan ghi nhận đầy đủ, chi tiết và trung thực vào Phiếu ghi kết quả kiểm tra (mẫu quy định). Đối với các lô hàng có nghi vấn hoặc phát hiện vi phạm về nhãn mác, xuất xứ, công chức phải thực hiện chụp ảnh chi tiết sản phẩm, nhãn mác để lưu hồ sơ hải quan và làm cơ sở pháp lý cho việc xử lý tranh chấp hoặc vi phạm sau này.
• Xử lý đối với hàng hóa vi phạm quy định về ghi nhãn: Trường hợp phát hiện hàng hóa nhập khẩu không có nhãn hàng hóa, ghi nhãn không đúng quy định hoặc có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, sở hữu trí tuệ, cơ quan hải quan phải lập biên bản vi phạm, tạm giữ hàng hóa và phối hợp với các đơn vị chức năng để tiến hành xác minh, xử lý theo đúng thẩm quyền pháp luật.

Trách nhiệm của công chức hải quan và thủ trưởng đơn vị

Để nâng cao hiệu lực thực thi của văn bản, Cục Giám sát quản lý về Hải quan nhấn mạnh vai trò trách nhiệm của từng cấp quản lý:

• Đối với công chức hải quan trực tiếp kiểm hóa: Phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật và trước Tổng cục Hải quan về kết quả kiểm tra thực tế của mình. Mọi hành vi lơ là, thiếu trách nhiệm, bỏ qua sai phạm hoặc thực hiện không đúng quy trình nghiệp vụ đều sẽ bị xem xét xử lý kỷ luật nghiêm khắc.
• Đối với Lãnh đạo Chi cục Hải quan: Có trách nhiệm tổ chức, phân công công việc hợp lý; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đột xuất quá trình kiểm hóa của công chức dưới quyền; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh và chịu trách nhiệm liên đới nếu để xảy ra sai phạm nghiêm trọng tại đơn vị mình quản lý.

Ý nghĩa của văn bản trong thực tiễn quản lý hải quan

Công văn 2141/GSQL-GQ1 đóng vai trò là cẩm nang nghiệp vụ kịp thời, giúp thống nhất quy trình kiểm tra thực tế hàng hóa trên toàn quốc. Việc thực hiện nghiêm túc công văn này giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng trong nước, ngăn chặn tình trạng hàng ngoại giả danh hàng Việt, đồng thời bảo vệ uy tín của các doanh nghiệp sản xuất chân chính và nâng cao vị thế của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam trên trường quốc tế.