Công văn 1955/CTTPHCM-TTHT năm 2022 do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc thực hiện kê khai thuế đối với chi nhánh hạch toán phụ thuộc của doanh nghiệp. Văn bản này làm rõ các quy định mới theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, Nghị định 126/2020/NĐ-CP và đặc biệt là Thông tư 80/2021/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2022.

- Quy định về kê khai Thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với chi nhánh phụ thuộc

Theo hướng dẫn tại Công văn 1955/CTTPHCM-TTHT và các quy định pháp luật hiện hành, việc kê khai thuế GTGT của chi nhánh hạch toán phụ thuộc được phân chia theo các trường hợp cụ thể như sau:

• Trường hợp chi nhánh trực tiếp bán hàng, xuất hóa đơn: Chi nhánh hạch toán phụ thuộc nếu trực tiếp bán hàng hóa, dịch vụ, có sử dụng hóa đơn riêng và theo dõi đầy đủ thuế GTGT đầu vào, đầu ra thì phải thực hiện khai thuế GTGT, nộp hồ sơ khai thuế GTGT cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp của chi nhánh (nơi có trụ sở chi nhánh).
• Trường hợp chi nhánh ở khác tỉnh với trụ sở chính nhưng không trực tiếp bán hàng: Nếu chi nhánh phụ thuộc ở khác tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương với nơi đặt trụ sở chính của người nộp thuế và không trực tiếp bán hàng, không phát sinh doanh thu thì thực hiện khai thuế tập trung tại trụ sở chính.
• Trường hợp cơ sở sản xuất phụ thuộc khác tỉnh: Đối với chi nhánh là cơ sở sản xuất trực thuộc hạch toán phụ thuộc đóng tại địa bàn tỉnh khác với nơi đóng trụ sở chính, doanh nghiệp thực hiện khai thuế GTGT tập trung tại trụ sở chính và phân bổ số thuế phải nộp cho từng tỉnh nơi có cơ sở sản xuất theo quy định tại Thông tư 80/2021/TT-BTC.

- Quy định về kê khai Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Đối với thuế TNDN, phương thức kê khai và nộp thuế của chi nhánh hạch toán phụ thuộc được hướng dẫn chi tiết nhằm đảm bảo nghĩa vụ ngân sách tại các địa phương:

• Nguyên tắc khai tập trung: Người nộp thuế có đơn vị phụ thuộc hạch toán phụ thuộc thì thực hiện khai thuế TNDN tập trung tại trụ sở chính cho toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh, bao gồm cả hoạt động của đơn vị phụ thuộc.
• Phân bổ thuế TNDN phải nộp: Trường hợp chi nhánh phụ thuộc là cơ sở sản xuất ở khác tỉnh với trụ sở chính, doanh nghiệp có trách nhiệm tính toán và phân bổ số thuế TNDN phải nộp cho từng tỉnh nơi có cơ sở sản xuất. Tỷ lệ phân bổ được xác định dựa trên tỷ lệ chi phí của từng cơ sở sản xuất trên tổng chi phí của doanh nghiệp theo quy định tại Thông tư 80/2021/TT-BTC.

- Quy định về kê khai Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế TNCN đối với người lao động làm việc tại chi nhánh hạch toán phụ thuộc được xác định dựa trên nơi chi trả thu nhập:

• Chi nhánh trực tiếp chi trả thu nhập: Trường hợp chi nhánh hạch toán phụ thuộc trực tiếp chi trả tiền lương, tiền công cho người lao động và được ủy quyền thực hiện các thủ tục thuế, chi nhánh có trách nhiệm khấu trừ, khai thuế TNCN và nộp hồ sơ khai thuế cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp của chi nhánh.
• Trụ sở chính chi trả thu nhập cho lao động tại chi nhánh khác tỉnh: Trường hợp trụ sở chính trực tiếp chi trả lương cho người lao động làm việc tại chi nhánh phụ thuộc ở tỉnh khác, trụ sở chính thực hiện khai thuế TNCN tập trung và thực hiện phân bổ số thuế TNCN khấu trừ đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công cho cơ quan thuế nơi có chi nhánh phụ thuộc theo quy định mới tại Thông tư 80/2021/TT-BTC.

- Quy định về Lệ phí môn bài đối với chi nhánh phụ thuộc

Nghĩa vụ nộp lệ phí môn bài của chi nhánh hạch toán phụ thuộc được thực hiện độc lập tại địa phương nơi chi nhánh hoạt động:

• Địa điểm nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài: Chi nhánh hạch toán phụ thuộc phải nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài và nộp lệ phí môn bài cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp nơi chi nhánh đặt trụ sở.
• Trường hợp chi nhánh ở cùng tỉnh với trụ sở chính: Nếu chi nhánh phụ thuộc ở cùng địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương với trụ sở chính thì việc khai lệ phí môn bài có thể được thực hiện tập trung tại trụ sở chính, nhưng tiền thuế vẫn được hạch toán về tiểu mục của địa phương nơi chi nhánh hoạt động.

- Ý nghĩa và lưu ý đối với doanh nghiệp khi áp dụng Công văn 1955/CTTPHCM-TTHT

Công văn 1955/CTTPHCM-TTHT năm 2022 đóng vai trò hệ thống hóa và hướng dẫn thực tiễn giúp các doanh nghiệp có chi nhánh hạch toán phụ thuộc tránh được các sai sót trong quá trình chuyển giao áp dụng quy định giữa các thời kỳ luật pháp. Doanh nghiệp cần lưu ý rà soát kỹ mô hình hoạt động của chi nhánh (có trực tiếp bán hàng, xuất hóa đơn hay chỉ là cơ sở sản xuất, địa điểm kinh doanh) và địa bàn hoạt động (cùng tỉnh hay khác tỉnh với trụ sở chính) để áp dụng đúng phương thức khai thuế trực tiếp hoặc khai thuế tập trung phân bổ, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Thông tư 80/2021/TT-BTC.