Tóm tắt Công văn 1881/VPCP-ĐMDN năm 2017 về việc không đưa Phòng công chứng vào danh mục chuyển thành công ty cổ phần

Công văn 1881/VPCP-ĐMDN được Văn phòng Chính phủ ban hành nhằm làm rõ chủ trương và định hướng xử lý đối với các Phòng công chứng trong lộ trình chuyển đổi các đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp thống nhất nhận thức và áp dụng pháp luật giữa các bộ, ngành và địa phương trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.

- Nội dung cốt lõi và quyết định của Thủ tướng Chính phủ

• Không thực hiện cổ phần hóa Phòng công chứng: Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc không đưa các Phòng công chứng (đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Tư pháp) vào danh mục các đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi thành công ty cổ phần.
• Bảo đảm tính đặc thù của hoạt động công chứng: Hoạt động công chứng là dịch vụ công do Nhà nước ủy quyền nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch, ngăn ngừa tranh chấp. Do đó, mô hình hoạt động của tổ chức hành nghề công chứng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Công chứng, không thể áp dụng mô hình công ty cổ phần vốn có mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận và sở hữu cổ phần linh hoạt.

- Lý do pháp lý và thực tiễn không chuyển đổi thành công ty cổ phần

• Sự tương thích với Luật Công chứng: Theo quy định của Luật Công chứng hiện hành, tổ chức hành nghề công chứng chỉ bao gồm Phòng công chứng (đơn vị sự nghiệp công lập) và Văn phòng công chứng (tổ chức hành nghề công chứng tư nhân hoạt động theo mô hình công ty hợp danh). Luật không quy định và không cho phép tổ chức hành nghề công chứng hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần.
• Trách nhiệm vô hạn của công chứng viên: Mô hình công ty hợp danh đối với Văn phòng công chứng yêu cầu các công chứng viên hợp danh phải chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các nghĩa vụ phát sinh. Trong khi đó, mô hình công ty cổ phần chỉ yêu cầu cổ đông chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi phần vốn góp, điều này không bảo đảm tối đa quyền lợi của người dân và tính chịu trách nhiệm cao trong hoạt động bổ trợ tư pháp.
• Định hướng xã hội hóa phù hợp: Việc xã hội hóa hoạt động công chứng được thực hiện thông qua cơ chế cho phép thành lập các Văn phòng công chứng mới theo quy hoạch và quy định pháp luật, chứ không phải bằng cách chuyển đổi các Phòng công chứng nhà nước thành doanh nghiệp cổ phần.

- Trách nhiệm triển khai của các cơ quan liên quan

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: Cần rà soát, điều chỉnh danh mục đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi thành công ty cổ phần tại địa phương mình, bảo đảm đưa các Phòng công chứng ra khỏi danh sách này theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
• Bộ Tư pháp: Tiếp tục theo dõi, hướng dẫn và quản lý nhà nước đối với hoạt động công chứng; bảo đảm các Phòng công chứng hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích và thực hiện tốt vai trò cung cấp dịch vụ công thiết yếu cho xã hội.
• Các bộ, ngành liên quan: Phối hợp chặt chẽ trong việc thẩm định các phương án sắp xếp, đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập của các địa phương, bảo đảm tính thống nhất và tuân thủ đúng quy định của pháp luật chuyên ngành.