Công văn 1651/TCT-CS năm 2023 do Tổng cục Thuế ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến chính sách hóa đơn và lệ phí trước bạ đối với tài sản (đặc biệt là phương tiện giao thông) trong trường hợp có sự thay đổi, trả lại hàng hóa giữa người mua và người bán. Văn bản đưa ra các hướng dẫn chi tiết dựa trên quy định tại Nghị định số 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ và Nghị định số 10/2022/NĐ-CP về lệ phí trước bạ.

1. Nguyên tắc xử lý hóa đơn điện tử khi trả lại hàng hóa

Tổng cục Thuế hướng dẫn cụ thể về việc lập và điều chỉnh hóa đơn khi người mua trả lại phương tiện giao thông cho người bán:

• Trường hợp người mua trả lại hàng hóa do không đúng quy cách, chất lượng hoặc do hai bên thỏa thuận hủy giao dịch, người bán và người mua phải lập văn bản thỏa thuận rõ ràng về việc trả lại hàng hóa.
• Người bán có trách nhiệm lập hóa đơn điện tử mới thay thế hoặc điều chỉnh cho hóa đơn đã lập trước đó theo đúng quy định tại Nghị định số 123/2020/NĐ-CP.
• Hóa đơn điện tử mới phải phản ánh chính xác thực tế giao dịch trả lại hàng hóa để làm căn cứ pháp lý cho việc kê khai, điều chỉnh doanh thu và thuế giá trị gia tăng đầu ra, đầu vào của các bên liên quan.

2. Quy định về nghĩa vụ nộp lệ phí trước bạ

Về việc xác định nghĩa vụ nộp lệ phí trước bạ đối với tài sản bị trả lại hoặc thay đổi thông tin, văn bản làm rõ các trường hợp sau:

• Trường hợp chưa đăng ký quyền sở hữu: Nếu người mua đã nhận hóa đơn nhưng chưa làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền (chưa nộp lệ phí trước bạ) và thực hiện trả lại tài sản cho người bán, người mua không phải nộp lệ phí trước bạ đối với tài sản này.
• Trường hợp đã nộp lệ phí trước bạ nhưng chưa đăng ký: Nếu người mua đã nộp lệ phí trước bạ vào ngân sách nhà nước nhưng chưa được cơ quan công an cấp đăng ký xe, sau đó trả lại tài sản cho người bán, người mua sẽ được xem xét hoàn trả số tiền lệ phí trước bạ đã nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Trường hợp đã hoàn thành đăng ký quyền sở hữu: Nếu tài sản đã được cơ quan nhà nước cấp đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng dưới tên người mua, sau đó các bên mới thực hiện giao dịch trả lại hoặc chuyển nhượng lại cho người bán, giao dịch này được coi là một giao dịch chuyển nhượng tài sản mới. Người nhận lại tài sản phải thực hiện kê khai và nộp lệ phí trước bạ theo quy định khi đăng ký lại quyền sở hữu.

3. Trách nhiệm triển khai của cơ quan thuế địa phương

Để đảm bảo việc thực thi chính sách thống nhất và đúng pháp luật, Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế địa phương thực hiện:

• Căn cứ vào hồ sơ thực tế, hợp đồng mua bán, chứng từ thanh toán và biên bản trả lại hàng hóa của người nộp thuế để hướng dẫn xử lý cụ thể cho từng trường hợp phát sinh.
• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc lập hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế nhằm ngăn chặn các hành vi lợi dụng việc trả lại hàng hóa để gian lận thuế hoặc hợp thức hóa các giao dịch bất hợp pháp.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan đăng ký phương tiện giao thông để xác minh chính xác tình trạng đăng ký của tài sản trước khi giải quyết các thủ tục hoàn thuế hoặc miễn, giảm lệ phí trước bạ.