Giới thiệu khái quát về Công văn 1651/HQHCM-GSQL

Công văn 1651/HQHCM-GSQL do Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Chi cục Hải quan trực thuộc. Văn bản này tập trung vào việc giải quyết các vướng mắc, thống nhất quy trình kiểm tra, đối chiếu và chấp nhận chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) được cấp dưới dạng điện tử trong bối cảnh đẩy mạnh số hóa thủ tục hải quan và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Nội dung trọng tâm về việc kiểm tra và chấp nhận C/O điện tử

Công văn đưa ra các chỉ đạo cụ thể nhằm chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ của công chức hải quan khi tiếp nhận chứng từ chứng nhận xuất xứ dạng điện tử, cụ thể bao gồm các điểm lưu ý sau:

• Nguyên tắc chấp nhận C/O điện tử: Cơ quan hải quan chấp nhận các chứng nhận xuất xứ được cấp dưới dạng điện tử (bao gồm chữ ký điện tử và con dấu điện tử) từ các nước thành viên có thỏa thuận thương mại tự do với Việt Nam, miễn là các chứng từ này được truyền tải hợp lệ qua hệ thống thông tin một cửa hoặc có thể tra cứu được trên trang thông tin điện tử chính thức của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu.
• Phương thức tra cứu và xác minh thông tin: Công chức hải quan tại các Chi cục được yêu cầu chủ động truy cập vào các cổng thông tin điện tử được chỉ định của nước cấp để kiểm tra tính xác thực của C/O. Đối với C/O mẫu D (ASEAN), việc kiểm tra được thực hiện thông qua Cơ chế một cửa ASEAN (ASW). Đối với các mẫu C/O khác như Form E (Trung Quốc), Form AK, KV (Hàn Quốc), công chức phải đối chiếu thông tin trên hệ thống tra cứu chuyên biệt của từng quốc gia đối tác.
• Xử lý sự khác biệt thông tin: Trong trường hợp có sự khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của xuất xứ hàng hóa giữa thông tin trên hệ thống điện tử và tờ khai hải quan, công chức hải quan xem xét chấp nhận và tạo điều kiện thông quan nhanh chóng cho doanh nghiệp.

Quy trình xử lý vướng mắc và nghi ngờ về tính hợp lệ

Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật đồng thời không gây ách tắc hàng hóa tại cảng, Công văn 1651/HQHCM-GSQL hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý khi phát sinh nghi ngờ:

• Trường hợp thông tin không thể tra cứu: Nếu hệ thống tra cứu của nước xuất khẩu gặp sự cố kỹ thuật hoặc không tìm thấy dữ liệu C/O, cơ quan hải quan sẽ hướng dẫn doanh nghiệp xuất trình các chứng từ chứng minh liên quan hoặc tiến hành thủ tục xác minh theo quy định của hiệp định thương mại tự do tương ứng.
• Thủ tục gửi xác minh: Khi có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của chữ ký, con dấu hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai sẽ báo cáo và chuyển hồ sơ về Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh để thực hiện thủ tục xác minh chính thức với cơ quan có thẩm quyền của nước cấp. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, doanh nghiệp được phép giải phóng hàng hóa nếu nộp đủ bảo lãnh thuế hoặc bảo đảm theo quy định.

Trách nhiệm của công chức hải quan và doanh nghiệp

Văn bản phân định rõ quyền hạn và nghĩa vụ của các bên tham gia vào quy trình thông quan hàng hóa áp dụng C/O điện tử:

• Đối với công chức hải quan: Phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, không tự ý yêu cầu doanh nghiệp nộp thêm chứng từ giấy đối với các thông tin đã được xác thực điện tử. Việc kiểm tra phải nhanh chóng, chính xác, tránh gây phiền hà cho người khai hải quan.
• Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Có nghĩa vụ khai báo đầy đủ, chính xác số tham chiếu C/O điện tử trên tờ khai hải quan. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực của các chứng từ, tài liệu xuất trình kèm theo để đối chiếu khi cơ quan hải quan yêu cầu.