Công văn 1597/BKHĐT-KTCN được Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành nhằm kịp thời tháo gỡ và xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện Thông tư số 05/2021/TT-BKHĐT. Thông tư này ban hành các danh mục máy móc, thiết bị, phụ tùng thay thế, phương tiện vận tải chuyên dùng, nguyên liệu, vật tư, bán thành phẩm trong nước đã sản xuất được. Việc làm rõ các nội dung tại Công văn 1597/BKHĐT-KTCN có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu và các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là cơ quan hải quan trong việc áp dụng chính sách thuế.

Để đảm bảo việc áp dụng quy định pháp luật được thống nhất và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đưa ra các hướng dẫn cụ thể sau:

• Nguyên tắc áp dụng danh mục hàng hóa trong nước đã sản xuất được: Việc xác định một mặt hàng thuộc hay không thuộc danh mục hàng hóa trong nước đã sản xuất được phải căn cứ trực tiếp vào tên gọi, mô tả đặc tính kỹ thuật và các tiêu chuẩn quy định chi tiết tại các Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư số 05/2021/TT-BKHĐT.
• Xử lý trường hợp có sự khác biệt về thông số kỹ thuật: Đối với các mặt hàng nhập khẩu có cùng tên gọi hoặc chủng loại với hàng hóa nêu trong danh mục nhưng có thông số kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng hoặc đặc tính công nghệ khác biệt (vượt trội hơn hoặc chuyên biệt hơn) mà năng lực sản xuất trong nước chưa thể đáp ứng được cho dự án, doanh nghiệp cần cung cấp tài liệu chứng minh để làm cơ sở xem xét không thuộc nhóm "trong nước đã sản xuất được".
• Áp dụng chính sách ưu đãi thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng: Hàng hóa nhập khẩu phục vụ cho các dự án đầu tư, hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ hoặc các mục đích ưu đãi khác theo quy định của pháp luật, nếu được xác định là trong nước chưa sản xuất được, sẽ được áp dụng các chính sách miễn thuế nhập khẩu hoặc không chịu thuế giá trị gia tăng ở khâu nhập khẩu.
• Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng: Trong quá trình thực hiện thủ tục thông quan, nếu phát sinh tranh chấp hoặc chưa thống nhất về việc xác định ranh giới kỹ thuật của hàng hóa, cơ quan hải quan phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư địa phương hoặc các Bộ quản lý chuyên ngành để có ý kiến đánh giá chuyên môn chính xác nhất.

Công văn 1597/BKHĐT-KTCN đóng vai trò là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp giảm thiểu các tranh chấp pháp lý giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp nhập khẩu. Việc làm rõ các tiêu chí phân loại không chỉ giúp bảo hộ hợp lý, khuyến khích phát triển ngành sản xuất cơ khí, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ trong nước, mà còn đảm bảo không gây rào cản đối với việc nhập khẩu các công nghệ cao, máy móc hiện đại phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.