Giới thiệu về Công văn 1505/TCHQ-TXNK

Công văn 1505/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất và nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng các phương pháp xác định trị giá hải quan, quy trình tham vấn và kiểm tra sau thông quan nhằm chống thất thu thuế cho ngân sách nhà nước.

Các nguyên tắc cốt lõi trong xác định trị giá tính thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể:

• Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá: Việc xác định trị giá tính thuế phải được thực hiện tuần tự từ phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu cho đến các phương pháp tiếp theo bao gồm trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt, tương tự, trị giá khấu trừ, trị giá tính toán, và phương pháp suy luận. Cơ quan hải quan không được tự ý bỏ qua các phương pháp khi chưa đủ căn cứ bác bỏ phương pháp trước đó.
• Tôn trọng trị giá giao dịch thực tế: Trị giá hải quan phải được xác định dựa trên giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu, sau khi đã được điều chỉnh theo các khoản cộng hoặc khoản trừ theo đúng quy định của pháp luật về hải quan.
• Tính khách quan và tài liệu chứng minh: Mọi việc điều chỉnh, bác bỏ hoặc xác định trị giá tính thuế phải dựa trên các chứng từ, tài liệu khách quan, có nguồn gốc rõ ràng và có thể định lượng được bằng số liệu cụ thể.

Quy trình kiểm tra, nghi vấn và tham vấn trị giá hải quan

Để hạn chế gian lận thương mại qua giá và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý đối với các trường hợp có nghi vấn về trị giá khai báo:

• Phát hiện và thiết lập nghi vấn: Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra trị giá khai báo của doanh nghiệp so với cơ sở dữ liệu giá của ngành hải quan. Trường hợp mức giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu hoặc có dấu hiệu rủi ro, cơ quan hải quan phải thiết lập nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình làm rõ.
• Tổ chức tham vấn trực tiếp: Quá trình tham vấn phải được thực hiện công khai, dân chủ và ghi nhận đầy đủ bằng biên bản tham vấn. Doanh nghiệp có nghĩa vụ cung cấp các hồ sơ, tài liệu chứng minh nguồn gốc, phương thức đàm phán, ký kết hợp đồng và phương thức thanh toán để làm rõ tính trung thực của trị giá khai báo.
• Xử lý kết quả tham vấn: Nếu doanh nghiệp chứng minh được trị giá khai báo là trung thực và phù hợp với thực tế giao dịch, cơ quan hải quan chấp nhận trị giá khai báo. Trường hợp bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải nêu rõ lý do bác bỏ bằng văn bản và thực hiện xác định trị giá tính thuế theo đúng phương pháp quy định.

Công tác phối hợp và xử lý các hành vi vi phạm về trị giá

Công văn cũng nhấn mạnh việc tăng cường phối hợp giữa các lực lượng trong ngành hải quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế:

• Phối hợp giữa khâu thông quan và sau thông quan: Đối với các trường hợp chưa đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo tại khâu thông quan nhưng vẫn có dấu hiệu rủi ro cao, cơ quan hải quan thực hiện thông quan theo trị giá khai báo của doanh nghiệp và chuyển thông tin sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên sâu.
• Cập nhật cơ sở dữ liệu giá: Các Cục Hải quan địa phương có trách nhiệm thường xuyên cập nhật thông tin về các mức giá xác định, giá qua tham vấn, giá qua kiểm tra sau thông quan vào hệ thống dữ liệu giá chung của Tổng cục Hải quan để làm cơ sở tham chiếu thống nhất trên toàn quốc.
• Xử lý nghiêm các hành vi gian lận: Kiên quyết xử lý các trường hợp doanh nghiệp cố tình khai sai trị giá, sử dụng chứng từ giả mạo hoặc không hợp pháp để trốn thuế, gian lận thuế.