Giới thiệu chung về Công văn 1456/QLD-MP năm 2025

Công văn 1456/QLD-MP do Cục Quản lý Dược ban hành năm 2025 là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm siết chặt công tác quản lý đối với các loại mỹ phẩm tự chế, mỹ phẩm "nhà làm" (handmade) đang lưu thông trên thị trường. Trước thực trạng nhiều cá nhân, tổ chức tự sản xuất và quảng cáo mỹ phẩm không qua kiểm nghiệm, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, Cục Quản lý Dược đã đưa ra các yêu cầu khẩn cấp đối với cơ quan quản lý địa phương và các lực lượng chức năng liên quan nhằm chấn chỉnh hoạt động này.

Thực trạng và nguyên nhân siết chặt quản lý mỹ phẩm tự chế

Trong thời gian qua, xu hướng sử dụng mỹ phẩm tự chế, mỹ phẩm handmade gia tăng mạnh mẽ nhờ sự phát triển của mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, hoạt động này tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng:

• Không đảm bảo điều kiện sản xuất: Hầu hết các cơ sở sản xuất mỹ phẩm tự chế đều hoạt động tự phát dưới quy mô hộ gia đình, không đáp ứng các tiêu chuẩn về thực hành tốt sản xuất mỹ phẩm (CGMP-ASEAN) hoặc điều kiện sản xuất mỹ phẩm theo quy định pháp luật.
• Chất lượng sản phẩm không kiểm soát: Nguyên liệu sử dụng không rõ nguồn gốc xuất xứ, công thức pha chế tự phát, không được kiểm nghiệm về giới hạn vi sinh vật, kim loại nặng và các chất cấm.
• Quảng cáo sai sự thật: Nhiều sản phẩm được thổi phồng công dụng như "trị dứt điểm mụn, nám", "trắng da cấp tốc" nhưng thực chất chứa các thành phần độc hại bị cấm như Corticoid, Thủy ngân, Hydroquinone, gây hỏng da và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dùng.
• Chưa được cấp phép lưu hành: Các sản phẩm này hoàn toàn không có Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm do cơ quan y tế có thẩm quyền cấp theo quy định.

Nhiệm vụ trọng tâm của Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Cục Quản lý Dược yêu cầu Giám đốc Sở Y tế các địa phương tập trung triển khai quyết liệt các giải pháp sau:

• Tăng cường thanh tra, kiểm tra: Chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, kiểm tra đột xuất các cơ sở sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm trên địa bàn, đặc biệt chú trọng các cơ sở hoạt động dưới hình thức hộ gia đình, cơ sở spa, viện thẩm mỹ tự pha chế và bán sản phẩm trực tiếp hoặc trực tuyến cho khách hàng.
• Xử lý nghiêm vi phạm: Kiên quyết xử phạt vi phạm hành chính, đình chỉ hoạt động và thu hồi, tiêu hủy toàn bộ các sản phẩm mỹ phẩm tự chế không có số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo đúng quy định pháp luật.
• Giám sát quảng cáo trên không gian mạng: Phối hợp kiểm tra, rà soát các tài khoản cá nhân, trang thông tin điện tử quảng cáo mỹ phẩm tự chế có dấu hiệu vi phạm pháp luật để kịp thời ngăn chặn và xử lý.

Phối hợp liên ngành trong công tác quản lý và xử lý vi phạm

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Công văn 1456/QLD-MP nhấn mạnh việc phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng:

• Phối hợp với Cơ quan Quản lý thị trường: Tăng cường kiểm tra nguồn gốc nguyên liệu, hóa chất dùng để pha chế mỹ phẩm; ngăn chặn việc vận chuyển, kinh doanh mỹ phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, mỹ phẩm nhập lậu.
• Phối hợp với Lực lượng Công an: Điều tra, triệt phá các đường dây sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm giả, mỹ phẩm tự chế quy mô lớn, có dấu hiệu hình sự để truy cứu trách nhiệm theo quy định của Bộ luật Hình sự.
• Phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông: Quản lý chặt chẽ hoạt động quảng cáo mỹ phẩm trên các nền tảng mạng xã hội (Facebook, TikTok, YouTube...) và các sàn thương mại điện tử; gỡ bỏ các nội dung quảng cáo sai sự thật, quảng cáo mỹ phẩm chưa được công bố.

Đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông và khuyến cáo người tiêu dùng

Một trong những giải pháp gốc rễ được Cục Quản lý Dược chú trọng là nâng cao nhận thức của cộng đồng:

• Tuyên truyền quy định pháp luật: Phổ biến rộng rãi các quy định về quản lý mỹ phẩm, điều kiện sản xuất mỹ phẩm để các tổ chức, cá nhân hiểu và chấp hành nghiêm chỉnh, không tự ý sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm khi chưa được cấp phép.
• Khuyến cáo người tiêu dùng: Khuyến cáo người dân tuyệt đối không mua và sử dụng các loại mỹ phẩm tự chế, mỹ phẩm handmade không có nhãn mác rõ ràng, không có thông tin về nhà sản xuất, và đặc biệt là không có số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm.
• Hướng dẫn nhận biết sản phẩm an toàn: Hướng dẫn người tiêu dùng cách tra cứu thông tin sản phẩm mỹ phẩm đã được công bố trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý để lựa chọn sản phẩm an toàn, chất lượng.

Trách nhiệm báo cáo và thực hiện

Sở Y tế các tỉnh, thành phố có trách nhiệm tổng hợp kết quả thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm tự chế trên địa bàn, báo cáo định kỳ về Cục Quản lý Dược để tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng Bộ Y tế. Việc triển khai quyết liệt Công văn 1456/QLD-MP được xem là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và lành mạnh hóa thị trường mỹ phẩm tại Việt Nam.