Tổng quan về Công văn 1397/GSQL-GQ1 năm 2016 về nhập khẩu than

Công văn 1397/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2016 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình, thủ tục hải quan và quản lý nhà nước đối với hoạt động nhập khẩu than vào Việt Nam. Văn bản này giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong việc áp dụng các quy định pháp luật về quản lý thương mại và chất lượng mặt hàng than nhập khẩu.

Quy định về đối tượng và điều kiện thực hiện nhập khẩu than

Công văn làm rõ các điều kiện pháp lý mà doanh nghiệp cần đáp ứng khi tiến hành nhập khẩu mặt hàng than, cụ thể như sau:

• Quyền nhập khẩu của doanh nghiệp: Các doanh nghiệp có đăng ký kinh doanh hợp pháp và có ngành nghề kinh doanh phù hợp được phép trực tiếp nhập khẩu than hoặc ủy thác nhập khẩu để phục vụ nhu cầu sản xuất, kinh doanh thương mại. Hoạt động này không bị giới hạn bởi các quy định về thương nhân đầu mối độc quyền, ngoại trừ các trường hợp đặc biệt được Thủ tướng Chính phủ chỉ định cụ thể nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
• Mục đích sử dụng than nhập khẩu: Than nhập khẩu phải được sử dụng đúng mục đích khai báo, chủ yếu phục vụ cho sản xuất công nghiệp (như nhiệt điện, luyện kim, sản xuất xi măng, hóa chất) hoặc kinh doanh thương mại lành mạnh trong nước.

Thủ tục hải quan và công tác kiểm tra chất lượng than nhập khẩu

Để đảm bảo than nhập khẩu đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, Công văn 1397/GSQL-GQ1 hướng dẫn chi tiết về quy trình kiểm soát tại cửa khẩu:

• Hồ sơ hải quan bắt buộc: Khi làm thủ tục thông quan, doanh nghiệp phải nộp và xuất trình đầy đủ bộ hồ sơ hải quan theo quy định hiện hành. Bộ hồ sơ bao gồm: Tờ khai hải quan, hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, vận đơn, chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) để áp dụng thuế suất ưu đãi (nếu có), và các chứng từ chứng minh chất lượng sản phẩm.
• Kiểm tra chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật: Than nhập khẩu phải tuân thủ các quy định về tiêu chuẩn chất lượng do Bộ Công Thương ban hành. Cơ quan hải quan phối hợp với các tổ chức giám định được chỉ định để tiến hành lấy mẫu, phân tích các chỉ tiêu kỹ thuật (như hàm lượng tro, hàm lượng lưu huỳnh, trị số tỏa nhiệt) nhằm đảm bảo hàng hóa thực tế đúng với khai báo và không thuộc danh mục cấm nhập khẩu.
• Nghĩa vụ thuế và tài chính: Doanh nghiệp có trách nhiệm tự khai, tự tính và nộp đầy đủ các loại thuế phát sinh ở khâu nhập khẩu bao gồm thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế bảo vệ môi trường theo đúng biểu thuế và quy định pháp luật tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan.

Chỉ đạo điều hành đối với cơ quan Hải quan các cấp

Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương nghiêm túc triển khai các nội dung sau để vừa đảm bảo hiệu quả quản lý, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp:

• Tạo thuận lợi thương mại: Đẩy nhanh tiến độ thông quan đối với các lô hàng than nhập khẩu phục vụ trực tiếp cho các nhà máy nhiệt điện và các ngành sản xuất trọng điểm, tránh tình trạng ách tắc hàng hóa tại cảng gây ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng năng lượng.
• Tăng cường công tác hậu kiểm và chống gian lận: Thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với các lô hàng có dấu hiệu nghi ngờ về trị giá hải quan, gian lận thương mại qua việc khai sai chủng loại than hoặc nhập khẩu than kém chất lượng gây ô nhiễm môi trường.
• Phối hợp liên ngành: Chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý thị trường, cơ quan quản lý môi trường tại địa phương để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh, vận chuyển và sử dụng than nhập khẩu trái quy định.