Giới thiệu về Công văn 1348/TCHQ-PC năm 2020

Công văn 1348/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất việc áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kinh doanh, vận chuyển hàng hóa nhập khẩu không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp trong thị trường nội địa. Văn bản này giải quyết các vướng mắc về thẩm quyền xử lý và sự phối hợp giữa cơ quan Hải quan với các lực lượng chức năng khác như Quản lý thị trường và Công an.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 1348/TCHQ-PC

- Xác định thẩm quyền xử lý vi phạm của cơ quan Hải quan

• Cơ quan Hải quan có thẩm quyền kiểm tra, thanh tra và xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, hoặc các hành vi vi phạm pháp luật hải quan trong phạm vi địa bàn hoạt động hải quan quy định.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thị trường nội địa (ngoài địa bàn hoạt động hải quan) không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, thẩm quyền kiểm tra và xử lý chính thuộc về lực lượng Quản lý thị trường, Công an hoặc các cơ quan thanh tra chuyên ngành khác.
• Trường hợp cơ quan Hải quan phát hiện hành vi vi phạm ngoài địa bàn hoạt động hải quan nhưng có căn cứ xác định hàng hóa đó là hàng hóa nhập lậu trực tiếp liên quan đến vụ việc đang do cơ quan Hải quan thụ lý, cơ quan Hải quan vẫn có trách nhiệm chủ trì hoặc phối hợp xử lý theo quy định.

- Nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật để xử phạt

• Việc xử phạt đối với hành vi kinh doanh, vận chuyển hàng hóa nhập lậu (hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp) phải căn cứ vào các quy định tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Cơ quan Hải quan khi thực hiện xử phạt phải xác định rõ hành vi vi phạm cụ thể, đối chiếu với các quy định về hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu để áp dụng hình thức xử phạt tiền và biện pháp khắc phục hậu quả (như tịch thu tang vật) cho đúng quy định pháp luật.
• Đảm bảo tính nhất quán, tránh việc áp dụng chồng chéo hoặc sai lệch các chế tài xử phạt giữa lĩnh vực hải quan và lĩnh vực quản lý thị trường đối với cùng một hành vi vi phạm của cá nhân, tổ chức.

- Công tác phối hợp giữa cơ quan Hải quan và các lực lượng chức năng

• Công văn nhấn mạnh việc tăng cường chia sẻ thông tin, chuyển giao hồ sơ vụ việc giữa cơ quan Hải quan và các cơ quan chức năng khác (Quản lý thị trường, Công an) khi phát hiện các vụ việc có dấu hiệu vi phạm về hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ.
• Khi cơ quan Hải quan phát hiện hàng hóa không có hóa đơn chứng từ lưu thông trong nội địa nhưng không thuộc thẩm quyền xử lý của mình, phải kịp thời chuyển giao thông tin, tài liệu và tang vật cho cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo đúng quy định pháp luật.
• Đảm bảo nguyên tắc một hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt một lần, tránh việc nhiều cơ quan cùng thụ lý và xử phạt trùng lặp đối với một vụ việc.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 1348/TCHQ-PC giúp làm rõ ranh giới thẩm quyền giữa lực lượng Hải quan và các lực lượng kiểm soát nội địa, hạn chế sự chồng chéo trong hoạt động thanh tra, kiểm tra. Đồng thời, văn bản tạo cơ sở pháp lý vững chắc để các cục hải quan địa phương xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật các hành vi gian lận thương mại, vận chuyển hàng lậu không rõ nguồn gốc xuất xứ, góp phần bảo vệ thị trường trong nước và quyền lợi của người tiêu dùng hợp pháp.